Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2006/17742 K.2006/13583

Davacı, murisinin, askerlik borçlama talebinin kabulu ile ölüm sigortasından aylık bağlanmasına tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARŞI OY YAZISI

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasanın 23/a maddesinde yer ... “üç tam yıl”ibaresini “beş tam yıl” olarak değiştiren 4.10.2000 tarihinde yürürlüğe giren 619 sayılı Kanun Hükmündeki Kararname’nin 19.maddesi Anayasa Mahkemesinin iptal kararı ile 8.8.2001 günü yürürlükten kaldırılmıştır. 2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 24.7.2003 tarihli 4956 sayılı Yasanın 54.maddesinde 1479 sayılı ...

Yasası’nın ikinci kısım dördüncü bölümünde yer ... maddelerin tamamının yer aldığı bir kısım hükümlerinin 2926 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılar hakkında da uygulanacağı bildirilmiş, böylece 4956 sayılı Yasa’nın 56.maddesi ile 2926 sayılı Yasa’nın 23.maddesi 2.8.2003 tarihinden itibaren yürürlükten kaldırılmıştır.

Ancak 4956 sayılı Yasa’nın 21.maddesi ile 1479 sayılı Yasa’nın 41.maddesi 2.kez düzenlenerek ölüm aylığına hak kazanabilmek için “5 tam yıl” sigorta primi ödemek ... yeniden metinde yer almış, bu madde 8.8.2001 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 2.8.2003 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

1479 sayılı Yasa’nın 41.maddesinin ilk fıkrasının yürürlüğe giriş maddesi olan 57/b maddesi Anayasa Mahkemesinin 24.6.2004 ... ve 2004/18 Esas, 2004/89 Karar sayılı kararı ile iptaline karar verilmiş, karar 23.11.2004 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanmış ve altı ay sonra 24.5.2005 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Böylece 8.8.2001 tarihi ile 2.8.2003 tarihi arasında bir boşluk dönemi oluşmuş olup bu boşluğun hak sahibinin kazanılmış hakları nedeniyle anılan yasa maddesindeki “ 3 yıllık süre” uygulanması yoluyla doldurulması gereklidir. Yasa koyucu tarafından bugüne kadar 1479 sayılı Yasa’nın 41. maddesinde değişiklik yapan 4956 sayılı Yasa’nın 21. maddesinin hangi tarihte yürürlüğe gireceğine ilişkin bir düzenleme yapılmamıştır.

Sigortalılara ve hak sahiplerine sigortalının askerlikte ... olarak geçen hizmet süreleri ve yedek subay okulunda geçen sürenin tamamını borçlanma olanağı veren 1479 sayılı Yasa’nın ek 9.maddesi uyarınca borçlanılan sürenin, sigortalılık süresi olarak değerlendirilebilmesi, başvuru ile yasada belirtilen süre içerisinde olmak üzere borçlanma primlerinin Kuruma ödenmiş olması koşuluna bağlı bulunmaktadır. Yasada belirtilen borçlanma koşulları gerçekleşmeden, askerlikte geçen sürenin sigortalılık süresi olarak değerlendirilmesine yasaca olanak bulunmamaktadır.

Davada uyuşmazlık konusu olan husus, ölüm aylığı tahsis koşullarının belirlenmesinde 2.8.2003 tarihinden sonra borçlanılarak primi ödenecek olan askerlik süresinin 8.8.2001-2.8.2003 tarihleri içinde kalan boşluk döneminde ölüm tarihi olan 29.4.2002 tarihinde prim ödeme süresine dahil edilip edilemeyeceği ve yürürlük maddesi Anayasa Mahkemesince iptal edilen 4956 sayılı Yasa’nın 21. maddesinin yürürlükte olup olmadığı konusundadır.

Diğer yandan bir kanunun yürürlüğe girmesi;

1-Kanunların, yayımlandıkları tarihten başlayarak yürürlüğe girebilmeleri için bu konuda açık bir kural olması gerekir. Kanunların sondan bir önceki "yürürlüğe giriş maddesinde kullanılan formül, "bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer" biçimindedir.

2-Kanunun yürürlüğe gireceği günü, kanun koyucu kesin bir tarih saptayarak belirtebilir.

3-Resmi Gazete'de yayımlanan kanun metninde, yürürlük tarihi belirtilmemişse, 23 Mayıs 1928 tarih ve 1322 sayılı "Kanunların ve Nizamnamelerin Sureti Neşir ve İlanı ve Meriyet Tarihi Hakkındaki Kanun'a göre (m.3) kanun, yayımlanmayı izleyen günün başlangıcından hesaplanmak üzere, kırbeşinci günün sonunda yürürlüğe girer. Resmi Gazete'nin bir sayısına sığmayan kanunların yayımlanması, Resmi Gazete'nin dört sayısında tamamlanır ve yürürlük tarihinin hesaplanması da dördüncü günü izleyen günden başlar.

Olayımızda 4956 sayılı Yasa'nın 21.maddesinin yürürlüğe giriş tarihini belirleyen 57/b maddesi iptal edildiğine göre bu madde yürürlük maddesi bulunmadığından 1322 sayılı Yasa'nın 3.maddesi gereğince 2.8.2003 yayım tarihini izleyen günün başlangıcından hesaplanmak üzere kırbeşinci günün sonu olan 17.9.2003 tarihinde kendiliğinden yürürlüğe girmiş sayılacaktır.

Yapılan incelemede 2926 sayılı Yasa’ya tabi sigortalının ölüm tarihi olan ve boşluk dönemi içinde bulunan 29.4.2002 tarihinde “üç tam yıl” prim ödeme ... aranmakta ise de prim ödeme ... sayısı 2 yıl 7 ay 27 ... anlaşılmakla bu koşul yerine gelmemiş,

hak sahibi davacı gerek bu tarihte gerekse Anayasa Mahkemesinin iptal kararı ile oluşan 8.8.2001-2.8.2003 tarihleri arasındaki boşluk döneminde askerlik süresini borçlanma ve ölüm aylığı tahsis talebinde bulunmamış 1479 sayılı yasanın 4956 sayılı yasa ile değişik 41.maddesinin yürürlükte olduğu ve “ beş tam yıl” prim ödeme koşulunun bulunduğu 11.4.2005 tarihinde bu davayı açarak 11.10.2005 tarihinde askerlik süresini borçlanma talebinde bulunup borçlanma bedelini ödemek suretiyle ölüm aylığı tahsisi talep etmiştir.

1479 sayılı Yasa’nın 41.maddesinde primi ödenmiş sigorta süresinden söz edildiğinden bu tarihten sonra askerlik borçlanması yoluyla elde edilen sigortalılık süresinin ölüm tarihinde veya boşluk dönemi koşullarının belirlenmesinde değerlendirilmesine yasaca olanak bulunmamaktadır. Yargıtay HGK.’nun 30.3.2005 günlü 2005-10-138 Esas, 2005-221 Karar sayılı Kararı’da bu yöndedir.

Davacının gerek borçlanma bedelini ödediği gerekse tahsis talebinde bulunduğu tarihlerde “ beş tam yıl” ... arandığından murisin askerlik borçlanması ile birlikte toplam 3 yıl 27 ... hizmeti bulunduğundan davacı ölüm aylığına hak kazanmamıştır. Bu açıklamalar karşısında usul ve yasaya aykırı olan hükmün bozulması gerektiğinden ... Çoğunluğun onama kararına katılamıyorum.