Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2006/2176 K.2006/7917

Davacı, 20.8.2005 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tesbitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Dava, davalının 16.9.2005 tarihli dilekçesi ile talep ettiği Bağ-Kur Sigorta başlangıcının 22.3.1985 tarihine çekilerek yaşlılık aylığı bağlanmasına dair taleplerinin reddine ilişkin Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacının vergi kaydı olmadığından sigortalılığını 3167 sayılı Yasa uyarınca meslek kuruluşu kaydı esas alınarak 22.3.1985 tarihinden itibaren başlatan Kurum işlemi yasaya uygun bulunarak davanın reddine karar verilmişse de varılan bu sonuç isabetli değildir.

Davacının meslek kuruluşu ve vergi kaydına göre 18.7.1996 tarihine kadar zorunlu Bağ-Kur’lu olarak tescilinin yapılması için müracaatının bulunmadığı açıktır.

Ne var ki, Bağ-Kur’un Anayasadan kaynaklanan sosyal güvenlik ödevinin zorunlu sonucu olan, inceleme, araştırma görevini yeterince yerine getirmemesinden dolayı 18.7.1996 tarihli giriş bildirgesinde yazılı bulunan 8.12.1978 vergi dairesine kayıt tarihinin esas alınarak (Vergi kaydının sürüp sürmediği araştırılmadan) 20.4.1982 tarihi itibariyle kayıt ve tescilinin yapılmasının davalı Kurumun kusurundan kaynaklandığı ortadadır.

Hal böyle olunca da;hiç kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağı gibi kendi kusurlu davranışlarının sonuçlarından da bir başkasını sorumlu tutamayacağına ilişkin genel hukuk kuralı gereğince, 20.4.1982 tarihi itibariyle yapılan tescilin geçerli sayılması gerektiği kabul edilmelidir.

Kaldı ki davalı Bağ-Kur davacıya uzun süre prim ödetmiş, ödenen primleri kullanmış, davacının askerlikten doğan borçlanmasını kabul etmiş ve bu suretle davacıyı sosyal güvenliğe kavuştuğuna inandırmıştır.Kurumun davacıya uzun süre umut vermiş bulunmasının ardından Bağ-Kur sigortalılığını iptal etmesi Medeni Kanunun 2.maddesinde öngörülen afaki iyi niyet kuralları ile de bağdaşmaz.

Bu nedenle Kurum işlemi iptal edilerek davacının yaşlılık aylığı için öngörülen koşullara sahip olup olmadığı araştırılarak, koşullar oluşmuş ise davanın kabulü gerekirken, aksine düşünceler ile davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 10.4.2002 gün 2002/21-269E 2002/268K ve 17.4.2002 gün 2002/10-269E 2002/323K sayılı kararları ili Dairemizin yerleşmiş görüşleri de bu doğrultudadır.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.