Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2006/3573 K.2006/10056

Davacı 21.11.1984-7.7.1986 tarihleri arası isteğe bağlı Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Dava, davacının 1479 sayılı Kanunun 24. maddesine göre vergi kaydı bulunmaması nedeniyle Kurumca kabul edilmeyen 21.11.1984-7.7.1986 tarihleri arasındaki hizmetin tesbiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davacının talep edilen dönemde vergi kaydı bulunmaması nedeniyle zorunlu Bağ-Kur sigortalılık koşullarını taşımadığı, sigortalılık koşullarını taşımadığı dönem için sonradan toplu prim ödemek suretiyle hizmet elde edilmesinin mümkün olmadığı kaldıki 17.3.1988 tarihi itibariyle 20.912 TL prim borcu bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

1.4.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesinde zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesi değiştirilecek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş,

2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.

Dosya içeriğinden davacının 30.5.1984-21.11.1984-7.7.1986 ve devamı şeklinde vergi kaydının, 12.6.1984 ve devamı şeklinde oda, 8.7.1986 ve devamı şeklinde sicil kaydının bulunduğu, 8.7.1986 tarihinde verdiği bildirge üzerine 30.5.1984 tarihi itibariyle kayıt ve tescil edildiği davalı Kunumca davacıya gönderilen 16.7.1986 tarihli yazı ile 31.7.1986 tarihi itibariyle 114.400 TL prim borcu bulunduğunun bildirilmesi üzerine davacının bu parayı 27.8.1986-17.3.1988 tarihleri arasında 144.400 TL olarak ödediği, bilahare 2005 yılında davalı Kurumca davacının vergi kaydının 21.11.1984 günüde son bulduğunun farkedilmesi üzerine 21.11.1984-7.7.1986 tarihleri arasındaki sigortalılığının iptal edildiğı ve davacının bu dönemde hukuken zorunlu sigortalılık koşullarını taşımadığı anlaşılmaktadır.

Davacının vergi kaydı nedeniyle Bağ-Kur kapsamına alınıp primleri tahsil edilip kurum tarafından yıllarca kullanıldıktan sonra sigortalılığının iptal edilmesi MK'nun 2. maddesinde öngörülen doğruluk ve dürüstlük kuralları ile bağdaşmayacaktır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 1.10.1997 günlü, 1997/10-578 Esas 1997/758 karar sayılı kararı da bu yöndedir.

Yapılacak iş; davacının yaptığı 144.400 TL ödemenin talep edilen 21.11.1984-7.7.1986 tarihleri arasındaki dönemi kapsayıp kapsamadığı veya ne kadarını kapsadığını araştırılarak çıkacak sonuca göre bir karar vermektir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik araştırma ve yanılgıya dayalı hukuki değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.