Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2006/4149 K.2006/15299

Davacı, Kurum tarafından gönderilen 27.12.2002 tarih ve 27654 nolu ödeme emrinin iptaliyle icra işleminin durdurulmasına karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurum vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine.

2-Dava, davacının davalı Kurumca tanzim edilen 27.12.2002 tarihli 27655 sayılı ödeme emrine konu kira borcunun bulunmadığının tesbiti istemine ilişkindir.

Mahkemece istemin reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgerden Sinop Belediyesinin davaya konu mecuru 19.10.1993 tarihli Encümen Kararı ile davacı sendikaya aylık 500.000 TL. ile kiraya verdiği, 25.01.1994 tarihli Encümen Kararı ile sözleşmenin 3 yıl uzatıldığı, 10.04.1995 tarihli kira sözleşmesi ile sözleşme süresinin 1 yıl, aylık kiranın 1.000.000 TL. olarak belirlenip yıllık 12.000.000 TL. kiranın peşin olarak ödenmesinin ve gecikilen her ay için % 10 zamlı olarak ödeneceğinin kararlaştırıldığı, Belediyenin borcu nedeniyle binanın mülkiyetinin 06.12.2001 tarihinde S.S.K.'na devredildiği,

davalı Kurumca oluşturulan Komisyon tarafından 13.03.2002 tarihli karar ile devir tarihi olan 06.12.2001 tarihinden itibaren başlamak üzere aylık kira bedelinin 100.000.000 TL. olarak kararlaştırılarak davacıya Aralık 2001- Nisan 2002 dönemi için 480.000.000 TL. kira borcu çıkarılıp ihtarname gönderildiği, ihtara rağmen ödeme yapılmadığından 6183 sayılı Yasa gereğince takip yapılarak davaya konu ödeme emrinin gönderildiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık S.S.K. 'nun tek taraflı olarak belirlediği kira bedelinden davacının sorumlu olup olmadığı noktasındadır. 4958 sayılı Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu'nun 19/4. maddesi Kurumun sahibi bulunduğu gayrimenkullerin kira artış oranlarının her yıl Maliye Bakanlığınca belirlenen kira artış oranlarından az olmamak üzere rayiç ve emsal değerle belirleneceği hükmüne amirdir.

Ne var ki; mecurun önceki maliki olan dava dışı Sinop Belediye Başkanlığı ile davacı arasındaki 10.04.1995 tarihli bir yıl süreli , bir yılın sonunda kira akti kendiliğinden bir yıl uzayacağından 10.04.1997 tarihinde sona eren kira sözleşmesinde gelecek yıllara ilişkin artış oranı belirlenmemiştir. Mahkemeye gitmeden kiralayana tek taraflı kira tesbit yetkisi vermek özel hukuktaki eşitlik ilkesine ve Anayasa'ya aykırı düşer.Gayrimenkul kiraları hakkındaki 6570 sayılı Yasa.

506 sayılı Yasa'ya nazaran uygulama önceliğine sahip olduğundan gelecek yıllara ait kira tesbitinin Sulh Hukuk Mahkemesince belirlenmesi gerekir. Başka bir anlatımla Kurum re'sen kira bedelini belirleyip ödeme emriyle kiracıdan isteyemeyeceği gibi, kira bedelinin tesbiti davasının genel hükümlere göre Sulh Hukuk Mahkemesinde açılması gerekir. İş Mahkemesi, ödeme emrinin iptaline ilişkin davada, kira tesbitine karar veremez.

506 sayılı Yasa'nın 80. ve 4958 sayılı Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunun 19. maddesine göre Kurumun gayrimenkul kira gelirlerini 6183 sayılı Yasa uyarınca takip etme yetkisi varsa da bu gelirleri kesinleşen gelirler olup kira akti devam ederken Kurum sulh hukuk mahkemesinde kira tesbit davası açıp kira bedelini kesinleştirmeden takibe geçemez. Mahkemece istemin kabulü ile ödeme emrinin iptaline karar verilmesi gerekirken bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.