Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2007/12305 K.2008/6497

Davacı, davalı işveren nezdinde 5.11.2001-2.6.2003 tarihleri arası çalıştığının tesbitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Dava, davacının 05.11.2001-02.06.2003 tarihleri arasında davalıya ait tekstil işyerinde hizmet akdine dayalı olarak sürekli çalıştığının tesbiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, istek, tanık sözlerine dayanılarak kabul edilmiştir.

Bu tür hizmet tespitine yönelik davaların kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği, Dairemizin ve Yargıtay’ın içtihadı gereğidir.

Davalı işveren davaya karşı verdiği cevapta davacının şikayeti üzerine Bölge çalışma Müdürlüğü müfettişlerince işyerinde yapılan denetimde davacının 5.11.2001 tarihinden itibaren çalıştığı konusunda tutanak düzenlenmesi üzerine 2.6.2003 tarihinde SSK.'na davacının 5.11.2001 tarihinde işe girdiğine ilişkin bildirgenin gönderildiği ve tüm primlerin ödendiğini davanın konusunun bulunmadığı beyan etmiştir. Gerçektende davacının sigorta dosyasında bu bildirgenin mevcut olduğu, hizmet cetvelinde ise yapılan toplu prim ödemesinin gösterildiği görülmektedir.

Yapılacak iş; öncelikle davalı işverenin bu bildirimi üzerine davalı Kurumca ne işlem yapıldığını araştırmak, davacının 5.11.2001-2.6.2003 tarihleri arasında bu işyerinde çalıştığının davalı Kurumca kabul edilip kayıtlara geçirildiğini anlaşılması halinde davanın açılış tarihide gözetilerek davacının bu davayı açmakta hukuki yararının bulunup bulunmadığı veya açılan davanın konusuz kalıp kalmadığı tespit edilerek çıkacak sonuca göre hüküm kurmaktadır.

Davacının davalı işverence 2.6.2003 tarihinde yapılan bildirimi ve prim ödemelerine rağmen davalı Kurumca sigortalı olarak kabul edilmemesi halinde ise; davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa’nın 79/10.maddesinde bu tür hizmet tesbiti davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında resmi belge ve yazılı delillerin bulunması sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar. Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması halinde somut bilgilere dayanması inandırıcı olmaları koşuluyla bordro tanıkları veya iş ilişkisini bilen komşu işyeri çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunlara destekleyen diğer tanıklarla dahi sonuca gitmek mümkündür.

Yapılacak iş, davanın nitelikçe kamu düzeni ile ilgili olduğu göz önünde tutularak, davacı ile aynı tarihte birlikte çalışan ve Sosyal Sigortalar Kurumu’na verilen dönem bordrolarında kayıtlı diğer tanıklar da belirlenerek, bu tanıkların bilgilerine başvurmak ve gerektiğinde davacının tesbitini istediği tarihlerde çalıştığını iddia ettiği işyerine komşu olan işyerlerini belediye, emniyet veya jandarma vasıtasıyla saptamak, saptanan bu işyerlerinin kayıtlarına geçmiş kişilerin, başka bir anlatımla, Bağ-Kur’da,

Sosyal Sigortalar Kurumu’nda veya diğer sosyal güvenlik kuruluşlarında kayıtları olan komşu işyeri sahiplerinin veya çalışanlarının bilgilerine başvurulmak ve sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Bu yön, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555, 5.2.2003 gün 2003/21-35-64, 15.10.2003 gün 2003/21-634-572, 3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 2004/21-479-578, 10.11.2004 gün 2004/21-538 ve 1.12.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.