Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2007/17885 K.2008/9804

Davacı, ölüm aylığının geç ödenmesi nedeniyle birikmiş faiz alacağının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere göre davacıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine.

2-Dava, davacılara ölüm aylığının davalı Kurumca haksız muaraza çıkarılması sonucu geç ödenmesi nedeniyle birikmiş faiz alacağının davalı Kurumdan tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece istemin reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacıların murisi G.F. A.'nın 24.04.1984 tarihinden itibaren nakliyecilik ve şirket ortaklığı nedeniyle 1479 sayılı Yasa'ya tabi zorunlu Bağ-Kur sigortalısı olduğu, 28.08.1994 tarihinde evini terkederek kaybolması üzerine davacıların açtıkları dava sonucunda Hopa Asliye Hukuk Mahkemesince 19.02.2002 tarihinde murisin gaipliğine karar verildiği,

verilen kararın 10.04.2002 tarihinde kesinleştiği, davalı Kurumca murisin mahkemece gaiplik kararı verilmesine rağmen sigortalılığı 28.03.1994 tarihinde sona erdirilmeyip devam ettirilerek prim borcu çıkarılması üzerine davacılar tarafından 12.01.2004 tarihinde Artvin İş Mahkemesinin 2004/12 Esas nolu dosyasında görülen davanın açılıp murisin sigortalılığının 28.04.1994 tarihinde son bulduğunun ve murisin kaybolduğu 28.08.1994 tarihinden itibaren kendilerine ölüm aylığı bağlanmasını talep ettikleri,

mahkemece murisin sigortalılığının 28.04.1994 tarihinde sona erdiğine ve davacılara bu tarih itibariyle ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine karar verildiği, verilen kararın 10.02.2005 tarihinde Dairemizce onanması üzerine davalı Kurumca davacılara 28.04.1994 tarihinden itibaren ölüm aylığı bağlanarak birikmiş aylıkların 30.06.2005 tarihinde ödendiği, birikmiş aylıkları aldıkları ve ödemeyi almadan önce noterden çektikleri 29.06.2005 tarihli ihtarneme ile birikmiş aylıklarına faiz ödenmesini talep ettikleri anlaşılmaktadır.

Davacıların taleplerinin yasal dayanağı 1479 sayılı Yasa’nın 41. ve 65. maddeleridir. 41. madde de ölüm tarihinde en az 5 tam yıl sigorta primi ödeyen sigortalıların hak sahiplerine yazılı talepleri halinde aylık bağlanacağı, Bildirim ve İtiraz başlığını taşıyan 65. maddeye göre ise Kurumun aylık talebiyle ilgili belgelerin tamamlanmasından sonra en geç 3 ay içinde hesap ve tespitlerini tamamlayıp ilgililere yazı ile bildireceği hüküm altına alınmıştır.

Medeni Kanunun 35. maddesinde mahkemenin gaipliğine karar verilmesi halinde ölüme bağlı hakların aynen gaibin ölümü ispatlanmış gibi kullanılacağı gaiplik kararının ölüm tehlikesinin gerçekleştiği veya son haberin alındığı günden başlayarak hüküm doğuracağı bildirilmiştir

Murisin Bağ-Kur dosyasının içinde davacıların mahkemece gaiplik kararının verilip kesinleşmesinden sonra davalı Kuruma başvuruda bulunduklarına ilişkin bir bilgi ve belgenin mevcut olmadığı görülmektedir.

Ancak dosya içerisinde bulunan Artvin İş Mahkemesinin 11.03.2004 tarihli kararında davacıların dava dilekçesinde davalı Kurumca murisin sigortalılığının 28.04.1994 tarihinden sonra da devam ettirilerek kendilerine ölüm aylığı bağlanmadığı konusunda sataşma çıkarıldığını ileri sürerek sataşmanın önlenmesini talep ettikleri anlaşılmaktadır.

Mahkemece davacılara gaiplik kararının kesinleşmesinden sonra davalı Kuruma murisin sigortalılığının 28.04.1994 tarihi itibariyle durdurularak kendilerine ölüm aylığı bağlanması konusunda müracaatta bulunup bulunmadıkları konusunda bir açıklama yaptırılmadığı gibi resende bu yönde bir araştırma yapılmadan sonuca gidildiği görülmektedir.

Yapılacak iş; davacılara bu konuda açıklama yaptırmak, murisin prim borcunun tahsili için yapılan takiple ilgili 2000/427 Esas nolu dosya ile Artvin İş Mahkemesinin 2004/12 Esas nolu dosyasını getirtmek, bu dosyalar içindeki bilgi ve belgeleri incelemek, davacılar tarafından ölüm aylığı bağlanması ile ilgili davalı Kuruma yapılmış bir başvuru var ise, Kurum kayıtlarına giriş tarihini tespit etmek,

Artvin İş Mahkemesinin 2004/12 Esas nolu dosyasında görülen dava açılmazdan önce Kurum tarafından ölüm aylığı bağlanması ile ilgili bir muaraza çıkarıldığının tespiti halinde ölüm aylığının bağlanması için pirimi ödenmiş 5 yıllık sigortalılık süresinin yeterli olduğu, daha sonraki döneme ilişkin prim borcu bulunmasının ölüm aylığı bağlanmasına engel teşkil etmeyeceği özellikle 1479 sayılı Yasa'nın 65 madde de gözetilerek bir sonuca varmaktır.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırma sonucunda yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.