Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2007/20592 K.2008/6941

Davacı, ilk kesinti -tescil tarihleri arası tarım bağ-kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre davalı Sosyal Sigortalar Kurumunun temyiz itirazlarının tümden reddine.

2-Davacının temyizine gelince; Davacı ilk priminin kesildiği 1994 yılı aralık ayını takip eden aybaşından dava tarihi olan 26.02.2007 tarihine kadar 2926 sayılı Yasa kapsamında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitini istemiştir.Mahkemece davacının 01.01.1995 tarihinden son prim tevkifatı yapılan 2000 yılın sonuna kadar tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmişse de bu sonuç usul ve yasaya uygun bulunmamaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır.

Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir.

Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının 30.12.1986 yılından beri ziraat odası kaydının devam ettiği, zirai arazisinin bulunduğu, 1994 Aralık ayında ilk prim tevkifatının yapıldığı, 1995,1996, 1998, 1999 ve 2000 yıllarında prim kesintilerinin bulunduğu, davacının uzun yıllardan beri çiftçilik yaptığı, halen de çiftçilik ile uğraştığı, bahse konu zeytin ağaçlarının halen var olduğu tanık anlatımları ile sabit olup 2000 yılından sonra M. B.

Z. teslim etmemesi ve prim tevkifatlarının olmaması 2000 yılından sonra tarımla uğraşmadığı anlamına gelmeyeceğinden davacının 1986 yılından beri Ziraat Odası kaydının devam etmesi nedeniyle 2000 yılından sonra da tarımsal faaliyeti devam ettiğinden mahkemece bu tarihten sonra da tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesi gerekirken 01.01.2001 ile dava tarihi olan 26.02.2007 tarihleri arasındaki döneme ilişkin istemin reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.