Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2007/20948 K.2008/16176

Davacı, SSK'lı hizmetleri hariç 1.5.1985 tarihinden itibaren tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre davalı Kurum vekillerinin (SSK ve ...) aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine; 2-Dava davacının ilk tescil tarihi 01.05.1985 tarihinden itibaren çakışan 506 sayılı yasa'ya tabi hizmeti dışında Tarım ... sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir. Mahkemece davacının 18.01.1985 tarihinden dava kadar 506 sayılı Yasa'ya tabi çalışmaları dışında tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’uniş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir.

Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Yapılan incelemede davacının 01.05.1985 tarihinde 2926 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olarak tescil edildiği 12.11.1979 tarihinden beri Tarım Kredi Kooperatif kaydının, 05.04.1993 tarihinden beri ziraat oda kaydının, devam ettiği, tapuda 108316 m2 1/2 hisseli arazisi olduğu 01.01.1985 - 17.01.1985, 01.03.1986 - 13.03.1986, 01.04.1987 - 16.04.1987, 01.04.1988-14.04.1988, 01.05.1990 - 31.05.1990, 10.10.1996 - 08.11.1996 tarihleri arasında 506 sayılı yasa'ya tabi zorunlu sigortalı çalışmalarının bulunduğu, 506 sayılı yasa'ya tabi çalışması nedeniyle 28.02.1986 tarihinde terkin edilen Tarım ... sigortalılığının 01.01.2005 tarihinde yeniden başlatıldığı görülmektedir.

Mahkemece davacının sigortalılığı konusunda ihtilaf bulunmayan 01.05.1985 - 28.02.1986 dönemi yönünden hukuki yarar bulunmadığı halde tespit kararı verilmesi ve sigorta başlangıç tarihi 01.05.1985 tarihi olmasına karşın, talepte aşılmak suretiyle 18.01.1985 olduğunun tespitine karar verilmesi yine 01.01.2005 tarihinde yeniden tescil edildiği ve 01.01.2005 - 22.04.2006 tarihleri arasında ihtilaf olmadığı ve hukuki yarar bulunmadığı halde bu dönemle ilgili olarakta tespit kararı verilmiş olması usule ve yasaya olup bozma nedenidir.

Ne var ki; bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HUMK'nun 438/7. maddesi uyarıncı karar bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.