Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2007/6511 K.2008/3465

Davacı SSK'lı süreler hariç 5.1.1986-11.7.2005 tarihleri arası zorunlu Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Dava, davacının SSK.'na tabi zorunlu sigortalı olduğu süreler dışında 05.01.1986-11.07.2005 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir. Mahkemece istemin reddine karar verilmiştir.

1.4.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesinde zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesi değiştirilecek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş,

2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının 23.01.1989-25.01.1989, 30.01.1989-31.05.1989 tarihleri arasında vergi, 06.08.1981-15.08.2005 tarihleri arasında oda, 22.10.1984-15.08.2005 tarihleri arasında sicil kaydının bulunduğu, 03.09.1991 tarihli giriş bildirgesi üzerine davalı Kurumca 05.01.1986 tarihi itibariyle 1479 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olarak kayıt ve tescil edildiği, ihtilaf konusu dönemde 15.04.1993-15.06.1993, tarihleri arasında 45 gün, 01.10.1999-31.10.1999 tarihleri arasında 10 gün, 26.09.2000-05.10.2000 tarihleri arasında 10 gün, 02.07.2005 ve devamı şeklinde 506 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olduğu,

davalı Kurumca davacının SSK. çalışmaları gözetilerek 05.01.1986-14.04.1993, 16.06.1993-30.09.1999, 01.11.1999-25.09.2000 tarihleri arasında sigortalı olarak kabul edildiği,bu dönemlerle ilgili taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı, ihtilafın 25.9.2000-11.7.2005 tarihleri arasında olduğu, sigortalılığının 25.09.2000 tarihi itibariyle terkin edildiği anlaşılmaktadır.

Sosyal güvenlik sistemimizde çifte sigortalılığa yer verilmemiş olup "çakışan sigortalılık" olarak adlandırılan, bir sigortalının aynı anda birden fazla sosyal güvenlik kurumuna tabi olması hali, zorunlu sigortalılıkların çakışması halinde yasalarda yer alan düzenlemelerde önceden başlayan sigortalılığa, isteğe bağlı sigortalılıkla zorunlu sigortalılığın çakışması halinde ise zorunlu sigortalılığa geçerlilik tanınarak, "çakışan sigortalılık" sorunu çözüme kavuşturulmalıdır.

Somut olayda davacı SSK.'na tabi sigortalı olduğu dönemlerde de önceden başlayan sigortalılık 1479 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılık olduğundan Bağ-Kur zorunlu sigortalısı ise de davacı Bağ-Kur tarafından SSK.'na tabi sigortalı olunan süreler dışında sigortalı olarak kabul edildiğinden ve bu konuda ihtilaf çıkarılmadığından ayrıca davacı tarafından bu konuda bir talepte de bulunulmadığından bu yön üzerinde durulmamıştır.İhtilaf kounsu olan 25.09.2000-11.07.2005 tarihleri arasındaki dönemin başlangıç tarihi olan 25.09.2000 tarihinde 1479 sayılı Yasa'nın 22.03.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile değişik 24. maddesi yürürlükte

bulunduğundan ve anılan madde gereğince sigortalı olabilmek için vergi kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli olduğundan davacının bu dönemde oda ve sicil kaydı birarada bulunduğundan, tanık beyanları ile de esnaflık faaliyetinin devam ettiği anlaşıldığından davacının 25.09.2000-11.07.2005 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olduğunun kabulü gerekir.

Yapılacak iş; davacının 25.9.2000-11.7.2005 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olduğunun kabulüyle bu dönemdeki SSK'na tabi sigortalılığın iptaline karar vermektir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin Anayasa Mahkemesince iptal kararı ile 08.08.2001 tarihinde yürürlükten kalkan 619 sayılı Kanun Hükmündeki Kararnamenin somut olayda uygulanma imkanı bulunmadı düşünülmeden tanzim edilen 24.01.2007 tarihli bilirkişi raporu esas alınarak davacının bu dönemde vergi kaydı bulunmadığından sigortalı olarak kabul edilemeyeceği gerekçesiyle istemin reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.