Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2008/14494 K.2009/12685

Davacı, 29.11.1983 tarihinden itibaren ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Davacı 29.11.1983 tarihinden itibaren ... sigortalısı olduğunun tespitini talep etmiştir.

Mahkeme istemin reddine karar vermiştir.

Davacının otobüs işletmeciliği işi nedeniyle 0857620115 ... sicil no ile 01.09.2003 tarihinde Kurum kayıtlarına intikal eden giriş bildirgesi ile geçmişe yönelik olarak vergi kaydı ve oda kaydı esas alınarak 04.10.2000 tarihinden itibaren ... sigortalısı olarak kayıt ve tescilinin yapıldığı, vergi kaydının 07.09.1979-29.05..1981; 28.08.1981-26.05.1983 tarihleri arasında ve 28.07.1993 tarihinden, oda kaydının 05.09.1979 tarihinden, itibaren devam ettiği, 0362590418 ... sicil no ile 29.11.1983 tarihinde 36.200,TL, 26.12.1985 tarihinde 2.744,00 TL ve 31.05.1988 tarihinde 313.800,00 TL prim ödendiği, dosyadaki bilgi ve belgelerden anlaşılmıştır.

Davacının 04.10.2000 tarihinden itibaren ... sigortalısı olduğu uyuşmazlık konusu değildir. Uyuşmazlık 29.11.1983-04.10.2000 tarihleri arasındaki süreye ilişkindir.

1479 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasanın 79.maddesine koşut geçmiş ... hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. Hal böyle olunca geçmiş ... hizmetlerinin tespitine karar verilmesine yasaca olanak bulunmamaktadır. Ancak , 1479 sayılı yasaya 4956 sayılı yasa ile eklenen geçici madde 18’e göre sigortalılar 4.10.2000 tarihinden önce vergide kayıtlı oldukları süreleri sigortalı olarak kayıt ve tescilli bulunmak kaydı ile borçlanabilirler.

24.7.2003 tarihli 4956 sayılı Yasa ile eklenen geçici 18.maddede ise “yasaya göre sigortalılık niteliği taşıdığı halde 4.10.2000 tarihine kadar kayıt ve tescil yaptırmamış olanların” sigortalılıklarının 4.10.2000 tarihinden itibaren başlayacağı kabul edilmiştir.

1479 sayılı Kanun, zorunlu sigortalılık şemsiyesi altına en son alınan esnaf ve sanatkarlar ve diğer bağımsız çalışanlara, kanunda yazılı sosyal güvenlik hükümlerini uygulama amacını taşımakta olup, 26. maddesinde, sigortalı olma hak ve yükümlülüğünden vazgeçilemeyeceğini ve kaçınılamayacağını, bu Kanuna göre sigortalı sayılanların, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren üç ay içinde Kuruma başvurarak kayıt ve tescil yaptırmalarının zorunlu olduğunu, aksi durumda Kurum tarafından resen tescil işleminin yapılacağı belirtilmektedir.

Somut olayda, 1479 sayılı Yasa'nın geçici 18 maddesine göre davacı, 4.10.2000 tarihi itibari ile tescil edilmiştir. Ancak davacının farklı sicil no ile 29.11.1983-31.05.1988 tarihleri arasında prim ödemeleri de bulunmaktadır. Bu nedenle prim ödemesi yapılan 0362590418 sicil no ile başka bir sigortalının tescilinin bulunmadığının araştırılması başka bir sigortalıya ait olmadığının anlaşılması halinde davacının prim ödemeleri tescil talebi kabul edilmelidir.

Bu durumda 1479 sayılı Kanun, zorunlu sigortalılık şemsiyesi altına en son alınan esnaf ve sanatkarlar ve diğer bağımsız çalışanlara, kanunda yazılı sosyal güvenlik hükümlerini uygulama amacını taşımakta olup, 26. maddesinde, sigortalı olma hak ve yükümlülüğünden vazgeçilemeyeceğini ve kaçınılamayacağını, bu Kanuna göre sigortalı sayılanların, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren üç ay içinde Kuruma başvurarak kayıt ve tescil yaptırmalarının zorunlu olduğunu, aksi durumda Kurum tarafından resen tescil işleminin yapılacağı düzenlemesi de dikta alınarak,

vergi kaydı ve oda kaydına göre sigortalılık koşullarını taşıyan davacının 29.11.1983-04.10.2000 tarihleri arasındaki sürede de ... sigortalısı sayılması gerekecektir.

Yapılacak iş; davacının 29.11.1983-31.05.1988 tarihleri arasında prim ödediği 0362590418 sicil numarasının kime ait olduğunu ayrıca dosyada bulunan ve davacının re’sen ... sigortalı olarak tescil edildiği yazılı Kurum şube Müdürü’nün imzası bulunan belgenin davacının elinde bulunma sebebini de Kurumdan sormak, söz konusu sicil numarasının başkasına ait olduğunun anlaşılması halinde şimdiki gibi ret kararı vermek, sicil numarasının her hangi bir kişiye verilmediğinin anlaşılması halinde ise prim ödemeleri tescil talebi kabul edilerek vergi kaydı ve Oda kaydına göre 29.11.1983-04.10.2000 tarihleri arasındaki süre yönünden tespit kararı vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.