Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2008/15834 K.2009/13387

Davacı,31.3.2007 tarihine kadar yaşlılık aylığından yapılan Sosyal Güvenlik Destek Primi kesintisinin iptaliyle,yapılan kesintilerin iadesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Davacı,Kurumun emekli maaşından sosyal güvenlik destek primi kesilmesine ilişkin işleminin iptali ile kesintilerin iadesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme,yetersiz araştırma ve eksik inceleme ile davacının isteminin reddine karar vermiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden,davacıya 1.9.1998 tarihinden itibaren yaşlılık aylığının bağlandığı,meslek kuruluşu kaydının 31.1.2007 tarihine kadar devam etmesi nedeniyle ticari faaliyetinin devam ettiği gerekçesi ile 1479 sayılı Yasa'nın ek 20.maddesi gereğince yasanın yürürlüğe girdiği 1.10.1999 tarihinden oda kaydının sona erdiği 31.1.2007 tarihine kadar olan dönem için sosyal güvenlik destek primi borcu tahakkuk edilerek aylıklarından kesilmek yoluyla tahsiline başlandığı anlaşılmaktadır.

1479 sayılı Yasa'nın Ek 20.maddesinde,bu kanuna göre yaşlılık aylığı bağlananlardan 24.maddesinin(1) numaralı bendinde belirtilen çalışmalarına devam edenlerin veya daha sonra çalışmaya başlayanların aylıklarından sosyal güvenlik destek primi kesileceği belirtilmiştir.Davacının oda kaydının 31.1.2007 tarihine kadar devam etmesi 1479 sayılı Yasa'nın 24/1.maddesi uyarınca bu tarihe kadar kendi ad ve hesabına bağımsız faaliyetinin mevcut olduğuna karine teşkil etmektedir.Bu durumun aksine ispatı ise,davacının gerçekte hangi tarihte bağımsız çalışmasının sona erdiğinin usulünce yapılacak araştırma sonucunda belirlenmesine bağlıdır.Bunun için

işyerinin faaliyet konusu ve adresi tespit edilerek,işyerinin bağlı olduğu muhtarlık ve belediyeden bilgi alınmalı,emniyet yolu ile işyeri adresi çevresinden araştırma yaptırılmalı,ticari faaliyetinin ne zaman sona erdiği açıkça belirlenmeli;kaydın neden devam ettiği,aidatlarını düzenli olarak ödeyip ödemediği,toplantılarına katılıp katılmadığı meslek kuruluşundan sorulmalı,tarafların göstereceği kanıtlarda nazara alınmalı,deliller olabildiğince toplandıktan sonra istem hakkında bir karar verilmelidir.Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2007/21-122-106 sayılı kararında da araştırma yapmanın gerekliliği özellikle vurgulanmıştır.

Mahkemenin yukarıda belirtildiği şekilde usulüne uygun olarak araştırma yapmadığı,Konya Büyükşehir Belediyesi'nden gelen yazıda ilgilenen faaliyet konusu ve adresi belirtilerek ilçe belediyesinden bilgi alınması gerektiği belirtilmesine karşılık bu hususun sorulmadığı,emniyet araştırmasının işyeri adresinden yapılmadığı gibi,yapılan araştırmanında ticari faaliyetin devam edip etmediğine ilişkin herhangi bir saptayıcılığının bulunmadığının dikkate alınmadığı,Konya Kahvecile ,Çay Ocakları,Büfeciler Odası Başkanlığı'ndan gelen yazıda davacının 6.1.1976-31.1.2007 tarihleri arasında kayıtlı olup,5.1.2007 tarihinde "aidatlarına mahsuben"ödeme

yaptığının belirtilmesine karşılık bunun mahkemece düzenli bir aidat ödemesi gibi algılandığı,yapılan ödemenin hangi dönemler için yapıldığının ve toplu ödemeden önceki son aidat ödemesinin hangi tarihte olduğunun düzenli ödemelerin bulunup bulunmadığının sorulmadığı,dosyadaki kayıtlardan davacının ticari faaliyet konusuz büfecilik işi olduğunun ve bu büfe işletmesine ait adresinde mevcut olduğunun nazara alınmadığı,özellikle bu durumun açıkça saptanmasından sonra araştırma yapılması gerektiğinin göz ardı edildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin kurulan hüküm usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.