Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2008/16894 K.2009/14811

Davacı, davalı işveren nezdinde 10.1.1998- 22.7.2004 tarihleri arası çalıştığının tespiti ile işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davacı ile davalılardan kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre hizmet tespitine ilişkin hükme yönelik davalı Kurum vekilinin tüm, davacının diğer temyiz itirazlarının reddine, 2-Davacı, davalıya ait işyerinde 10.1.1998-22.7.2004 tarihleri arasında çalıştığının tespiti ile işçilik alacaklarının davalı işverenden tahsilini talep etmiştir. Mahkemece, davacının 1.3.2004-30.4.2004 tarihleri arasında 60 gün çalıştığının tespiti ile işçilik alacaklarına ilişkin istemin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davalı ...

Limited Şirketi’nin tescilinin 3.2.1995 tarihi olduğu, vergi kaydının 1995/Şubat ayından itibaren devam ettiği, Kurum yazısına göre işyerinin 1.9.1995 tarihi itibariyle 506 sayılı Yasa kapsamına alındığı, 2004/7. ayından itibaren bildiriminin bulunmadığı, işyerinin önceleri çiçekçilik işi üzerine faaliyette bulunduğu, 14.4.2004 tarihli şirket ortaklar kurulu kararı ile büfecilik konusunda da faaliyette bulunma kararı aldığı ve işyerinin büfecilik işine dönüştürüldüğü,

davacının şikayeti üzerine Kurum müfettişlerince yapılan teftiş sonucu düzenlenen 23.8.2004 tarihli raporda,ihbar sahibinin ibraz ettiği belgelerin geçmiş dönemlere ilişkin hizmet kazandırılması için yeterli görülmediğinden, işveren beyanı ve işyeri kayıtları esas alınarak çiçekçilikten dönüştürülen büfecilik işyerinde 1.3.2004 tarihinden itibaren çalıştığının tespiti yapıldığı ve 3.6.2004 tarihli yerel denetim tutanağınında yalnız büfecilik işi yönünden tutulduğu, önceki çiçekçilik işine ilişkin herhangi bir araştırma yapılmadığı,

davacının davalıya ait büfe işyerinden 1.5.2004-13.7.2004 tarihleri arasındaki 73 günlük çalışmasının Kuruma bildirildiği, mevcut bordrolar ve belgelerden davalı şirketin %80 ortağı ve şirket müdürü olduğu anlaşılan ...’ın 30.8.2001-2.3.2004 tarihleri arasında davalıya ait çiçekçilik işyerinden sigortalı ve tek çalışan olarak Kuruma bildirimlerinin yapıldığı ve bu hususun dikkate alınmadığı, sigortalı olarak davalı ... ...’ın gösterilmesi,

başka çalışanın bordroları da yer almaması nedeniyle, komşu ve yakın işyerleri çalışanları araştırması yaptırılarak 25.6.2007 tarihli tutanak ile isimleri tespit edilen tanıklardan ...’nın 20 yıla yakın işyeri olan Dünya Çiçekçilikte çalıştığını beyan ederek davacının 6-7 yıldır çalışmış olabileceğini, tanık ...’in yakın işyeri olan Yüksel Çiçekçilikte 1997-2004 yılları arasında askerlik süresi hariç sürekli çalıştığını ifade ederek davacının 1998-2004 yılları arasında çalıştığını beyan etmelerinin,

diğer yakın işyerleri çalışanları ... ile ...'inde tam belirleyici nitelikte olmasa da çalışmanın olduğuna dair beyanda bulunmalarının ve davacı tanıkları olan işyerinin bulunduğu binanın

kapıcısı olarak 1999 yılından beri çalıştığını söyleyen ... ile yine yakın yer çalışanı olan davacı tanığı ...’ın beyanlarının nazara alınmadığı, bu yolda gerekli araştırmalar yapılıp soruşturma genişletilmeksizin sonuca gidildiği anlaşılmaktadır.

Hizmet tespitine yönelik davalarda öncelikle bordro tanıklarının bu mümkün olmadığı takdirde de komşu ve yakın işyerlerinin araştırma ve kayıtlar ile belgelenmiş çalışanlarının beyanlarına başvurularak, işyerinin kapsam, kapasite ve niteliği ile beyanlar kontrol edilerek neticeye varılması gerektiği Yargıtay’ın ve Dairemizin yerleşmiş içtihatları gereğidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409-413, 2006/21-43-98 ve 2008/21-343-347 sayılı kararlarında bu hususlar özellikle vurgulanmıştır.

Yapılacak iş; yukarıdaki açıklamalar göz önünde bulundurularak adı belirtilen tanıkların işyerlerindeki çalışmalarına ilişkin belgelerini getirterek beyanlarını kontrol etmek, gerektiğinde yeniden tespit edilecek yakın işyerleri çalışanlarının beyanlarına başvurmak, davacı tarafından Kurum müfettişinin incelemesi süresinde ibraz edilen belgeleri getirterek incelemek ve davalı işyerinin çiçekçilik olarak faaliyette bulunduğu dönem hakkında davacının çalışmalarının bulunup bulunmadığının tespiti ile çalışmanın varlığı halinde bu sürenin başlangıç ve bitiş tarihlerinin açıkça belirlemektir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik araştırma ve yetersiz inceleme sonucu verilen karar usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının hizmet tespitine ilişkin hükme yönelik temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.