Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2008/17818 K.2009/2567

Davacı, ilk kesinti tarihini takip eden aybaşından itibaren tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitine aksi yöndeki kurum karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Davacı, dava dilekçesinde 09.03.2002-01.07.2006 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiş daha sonra bu talebini ıslah ederek 26.04.2006-01.07.2006 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitini istemiştir.

Mahkemece istemin kabulune karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır.

Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir.

Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Davacı davalı Kurum tarafından 01.04.1997 tarihinde re’sen tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak tescil edilmiştir.Davacı ürün teslimatından dolayı yapılan prim kesintisi nedeniyle Balıkesir İş Mahkemesinin 2006/81 E sayılı dosyası ile açtığı davada sigortalılığının başlangıcının 01.08.1994 tarihi olduğunun tesbitini istemiş mahkemece davanın kabulune karar verilerek davacının sigortalılık başlangıcının 01.08.1994 olarak düzeltilmesine ve 01.08.1994-01.04.1997 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalılığına karar verilerek adı geçen karar Yargıtay 10.HD.’nin 2007/1154-10553 sayılı kararı ile 21.06.2007 tarihinde onanmıştır.Ancak daha sonra

davacının 25.03.2002 tarihinde kurum kayıtlarına giren İB formu uyarınca sigortalılığı 09.03.2002 tarihinden itibaren sona erdirilmiştir.Davacının son dönem sigortalılığı ise başvuru üzerine 01.07.2006 tarihinde yeniden başlatılmıştır. Ziraat Odası kaydının ise 28.10.1998-09.03.2002,26.04.2006-devam şeklinde olduğu görülmüştür.

Davacının İB formu sonrası yeniden 2926 sayılı kanun kapsamında tarım Bağ-Kur sigortalılığının kabulu için bu sigortalılık kapsamında prim ödemesi yada ürün teslimatı yapılması halinde prim ödeme veya tevkifat tarihini takip eden ay başından geçerli olmak üzere yeniden tarım Bağ-Kur sigortalılığının başlatılması gerekecektir.

Somut olayda davacının 09.03.2002 sonrası ilk prim ödemesinin 16.03.2007 tarihinde yapıldığı görülmektedir.Bu durumda prim ödemesi yada prim kesintisi olmayan 26.04.2006-01.07.2006 tarihleri arasında davacının Ziraat Odası kaydının yeniden başladığı 26.04.2006 tarihi esas alınarak tarım Bağ_kur sigortalısı olarak kabulune yasaca olanak bulunmadığından davanın reddi yerine kabulu usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.