Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2008/19873 K.2009/2056

Davacı, ilk kesinti tarihini takip eden aybaşından itibaren tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitiyle, 5763 sayılı yasanın yararlanmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekir. 2-Dava davacının ilk kesinti tarihini takip eden aybaşından itibaren tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine ve 5510 sayılı Yasa'nın 24. Maddesinden (5763 sayılı Yasa'dan) yararlandırılması istemine ilişkindir. Mahkemece istem 1.4.1995-23.7.2008 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun ve 5763 sayılı Yasa'dan yararlanabileceğinin tespitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir.

Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Yapılan incelemede davacının sattığı ürün bedelinden ilk prim kesintisinin 30.3.1995 tarihinde yapıldığı, ilk kesintiden sonra 1997, 2000, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006 yıllarında ... prim kesintisinin yapıldığı tapuda 31600m² arazisinin olduğu, ziraat amaçlı kooperatifler ve ziraat odasına kaydının bulunmadığı, zabıta araştırmasında 7. 8. parça tarlası olup 100 dekar ... ektiği muhtarlıkça 15 yıldır tarımsal faaliyetinin bulunduğunun bildirildiği, 3.7.2008 tarihinde 5510 sayılı Yasa’nın 24. maddesinden faydalandırılmasını istediği davalı kurumca bu talebin yerinde görülmediği görülmüştür.

Mahkemece tesis edilen sigortalılık başlangıç tarihinin 1.4.1995 olduğuna ve 1.4.1995-31.12.1997 ve 31.5.2000-31.12.2006 tarihleri arasında davacının tarım ... sigortalısı olduğunun ve 5763 sayılı Yasa’yla değişik 5510 sayılı Yasa’nın 24. maddesinden yararlandırılması gerektiğinin tespitine ilişkin olarak verilen hüküm yerinde ise de prim kesintisinin bulunmadığı ve tarımsal faaliyetinin ispat edilemediği 1.1.1998-31.5.2000 ve 1.1.2007-23.7.2008 tarihleri arasındaki döneme ilişkin istemin kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki; bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HUMK’nun 438/7. maddesi uyarınca bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.