Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2008/3261 K.2009/1771

Davacı, Kurum işleminin iptaliyle, 5458 sayılı Yasa'dan yararlandırılması ve prim borcunun bu Kanuna göre belirlenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Dava, davacının kesinleşen tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespitine ilişkin mahkeme kararı dolayısıyla 5458 sayılı Yasa’dan yararlandırılması istemine ilişkindir.

Mahkemece istemin reddine karar verilmiş ise de varılan bu sonuç usul ve yasaya uygun değildir.

22.02.2006 tarihinde kabul edilen ve 04.03.2006 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak 01.04.2006 tarihi itibariyle yürürlüğe giren 5458 sayılı Sosyal Güvenlik Prim Alacaklarının Yeniden Yapılandırılması Ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 2/1. maddesinde “ 2/9/1971 tarihli ve 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu ile 17/10/1983 tarihli ve 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanununa göre,

31/3/2005 tarihine kadar tahakkuk ettiği halde bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar ödenmemiş olan prim ve sosyal güvenlik destek primi borçları; bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki ay içerisinde Kuruma yazılı olarak başvurmak şartıyla, prim asıllarına ödeme süresinin bitiminden itibaren 31/12/1998 tarihine kadar uygulanan oranlara göre gecikme zammı hesaplanmak.

1/1/1999 tarihinden 31/12/2004 tarihine kadar Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan toptan eşya fiyat endeksi (TEFE) aylık değişim oranı.

1/1/2005 tarihinden yeniden yapılandırma başvurusunun yapıldığı tarihten önceki ayın sonuna kadar ise Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan üretici fiyat endeksi (ÜFE) aylık değişim oranı uygulanmak suretiyle, bu madde ve 3 üncü madde hükümlerine göre yeniden yapılandırılır ” denilmek suretiyle 31.3.2005 tarihine kadar biriken ve ödenmeyen primlerin yeniden yapılandırılmak suretiyle tahsili öngörülmüştür.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının mahkemenin 2005/1227 Esas-2006/561 Karar sayılı kararıyla 1.4.1995-1.10.2005 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa’ya tabi tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verildiği, verilen bu kararın Dairemizce onanarak kesinleştiği, davacının 5458 sayılı Yasa’dan yararlanmak için davalı kuruma 30.6.2006 tarihinde süresinde başvurarak tespit kararının henüz kesinleşmediğini belirtip anılan Yasadan yararlanma hakkının saklı tutulmasını istediği, Kurumca 30.6.2006 tarihinde yapılandırma süresinin sona erdiğinden ve 5458 sayılı Yasa’nın 3. maddesine göre davadan feragat etmesi gerektiğinden bahisle talebinin reddedildiği anlaşılmaktadır.

5458 sayılı Yasa bir af yasası olmayıp daha önceden başlamış ve devam eden bir sigortalılıktan dolayı Kuruma ödenmemiş primlerin yeniden yapılandırılarak ödenmesi suretiyle sigortalılara getirilmiş bir yasal imkandır. Gerçekten 5458 sayılı Yasa’dan yararlanabilmek için önceden usulüne uygun olarak başlayıp devam eden bir sigortalılığın bulunması ve 31.3.2005 tarihine kadar tahakkuk ettiği halde bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar ödenmemiş olan prim borcunun bulunması gerekecektir. Yani 5458 sayılı Yasa toplu prim ödemesinde bulunmak suretiyle geçmişe dönük olarak sigortalılık statüsü ihdas eden bir yasa değildir.

Somut olayda davacının 5458 sayılı Yasa’dan yararlanma başvurusu süresindedir. 2926 sayılı Yasa'da 506 sayılı Yasa'nın 79. Maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tespitine olanak veren bir düzenleme mevcud değildir.

Ancak her ne kadar o tarihte tespit edilmiş tarım Bağ-kur sigortalılık süresi yok ise de; tespit kararına esas alınmış 1995 yılından itibaren devam eden ve teslim ettiği ürün bedellerinden yapılmış kesintiler ile 2926 sayılı Yasa’nın 10. maddesinde sayılan kayıtları bulunmakla, davacı bu dönemde sigortalılık şartlarına haizdir. Davalı kurumun davacıyı sigortalı olarak resmen tescil etmemesi kendi hatasıdır.

Mahkemece kesinleşen tespit kararında sadece geçerli ve mevcut olan bir sigortalılık karar altına alınmış olup sigortalılık mevcud olduğundan tahakkuk etmiş bir pirim borcuda bulunmaktadır.

Mahkemece, davacının 5458 sayılı Yasa’dan yararlanması gerektiğinin tespitine karar verilmesi gerekirken, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı olduğu şekilde istemin reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir. O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.