Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2008/6865 K.2008/7489

Davacı, ilk prim kesintisini takip eden aybaşından 21.5.2005 tarihine kadar tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı ...’un diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir. 2-Dava, davacının tarımsal faaliyeti nedeniyle sattığı ürün bedelinden ilk ... prim kesintisinin yapıldığı tarihi takip eden ay başından itibaren 506 sayılı Yasa’ya tabi çalışmaya başladığı 21.05.2005 tarihine kadar 2926 sayılı Yasaya tabi tarım ... sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir. Mahkemece davacının 01.04.1995 tarihi ile zorunlu SSK’lı çalışmaya başladığı 21.05.2005 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir.

Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının 01.05.2006 tarihinde Tarım ... sigortalısı olarak kayıt ve tescil edildiği, şekerpancarı ürün bedelinden 13.03.1995 tarihinde ilk ... prim kesintisinin yapıldığı, 1996,1997,1998, 1999, 2003, 2004 ve 2005 yıllarında da prim kesintilerinin bulunduğu, 21.05.2005 tarihinden itibaren 506 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalı çalışmaya başladığı, Ziraat Odası’na 12.08.2005 tarihinden itibaren kayıtlı olduğu, Tarım Kredi Kooperatifi ve ...

Ekicileri Kooperatifi kaydının bulunmadığı, üzerine kayıtlı zirai arazisinin bulunduğu anlaşılmıştır. Mahkemece, davacının sattığı ürün bedelinden ilk ... prim kesintisinin yapıldığı 13.03.1995 tarihini takip eden ay başı olan 01.04.1995 tarihinden itibaren 31.12.1999 tarihine kadar ve kesinti bulunan 01.01.2003-21.05.2005 tarihleri arasındaki dönem yönünden verilen tespit kararı yerinde ise de;

prim kesintisinin bulunmadığı ve tarımsal faaliyetin kanıtlanamadığı 01.01.2000-31.12.2002 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasanın 10. maddesinde belirtilen kayıtlar bulunmadığı ve tarımsal faaliyet bu madde kapsamında kanıtlanamadığı halde bu yılların soyut muhtar beyanı ve zabıta araştırmasına dayalı olarak kabul edilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K’nun 438/7.maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.