Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2008/8166 K.2009/6041

Davacı, davalılardan işverenlere ait işyerinde 1.1.1983-5.9.2001 tarihleri arasında çalıştığının ve Kurumca eksik bildirilen çalışmaların karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılardan Kurum, ..., ...ve... Teks.İnş.Tic.Ltd.Şti. vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı işverenler ile davalı Kurum vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Dava, davacının davalı işveren... Limited Şirketi’nin işlettiği işyerinde 1.1.1983 tarihinde işe başlayıp, arada işyerinin el değiştirmesine rağmen işten ayrıldığı 5.9.2001 tarihine kadar kesintisiz çalıştığından davalı Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tesbiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, istemin kabulü ile davacının davalı işverenlere ait aynı işyerinde 1.1.1983 tarihi ile 1999/3. dönem (dahil) arasında farklı işverenlerin yanında farklı dönemlerde kesintisiz olarak çalıştığının tesbitine, karar verilmiş ise de; varılan bu sonuç eksik incelemeye dayalı olup usul ve yasaya aykırıdır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden davalı ......’e ait... .....Ordu adresindeki (45839) sigorta sicil nolu işyerinden davacının 1.1.1997 tarihinde işe başladığına dair, davalı .......Şirketi’e ait... ...Ordu adresindeki (272) sigorta sicil nolu işyerinden davacının 2.1.1999 tarihinde işe başladığına dair, davalı ...-... ortaklığına ait... ... Ordu adresindeki (33369) sigorta sicil nolu işyerinden davacının 7.8.1992 tarihinde işe başladığına dair, davalı ...’e ait... ...

Ordu adresindeki (33576) sigorta sicil nolu işyerinden davacının 1.10.1992 tarihinde başladığına dair işe giriş bildirgelerinin verildiği, hizmet döküm cetvelinde davacının (33369) sigorta sicil nolu ...-...ortaklığı işyerinden 7.8.1992-30.8.1992 tarihleri arası 10 gün, (33576) sigorta sicil nolu ... işyerinden 1.10.1992 tarihli girişle 30 gün, 1993 yılında 75 gün, 1994 yılında 180 gün, 1995 yılında 150 gün, 1996 yılında 160 gün, (45839) sigorta sicil nolu ...işyerinden 1997 yılında 240 gün, 1998 yılında 295 gün, (272) sigorta sicil nolu ...

Limited Şirketi işyerinden 1999 yılında 270 gün 2000 yılında 360 gün, 2001 yılında 240 gün ve dava dışı (13966) sigorta sicil nolu işyerinden 1988 yılında 120 gün, 1989 yılında 240 gün, 1990 yılında 80 gün, 1991 yılında 220 gün, 1992/1. dönemde 80 gün, çalışmasının bildirildiği, (272) sigorta sicil nolu ...

Limited Şirketi’nin 2.1.1999 tarihinde , (45839) sigorta sicil nolu ...işyerinin 1.1.1997 tarihinde, (33576) sigorta sicil nolu ... işyerinin 1.10.1992 tarihinde, (33369) sigorta sicil nolu ...-...... ortaklığı işyerinin de 7.8.1992 tarihinde 506 sayılı Yasa kapsamına alındığı, dava dışı Zekai yüce-Sevinç akyol adına kayıtlı (13966) sigorta sicil nolu ... adresinde kurulu işyerinin Dekor Perde ünvanıyla 1.11.1981 tarihinde tescil edildiği,

23.7.1992 tarihinde kapsamdan çıktığı, davalılar (45839), (272), (33576), (33369) sigorta sicil nolu işyerlerinden verilen dönem bordrolarında davacının hizmet döküm cetvelindeki çalışma sürelerinin bildirilmiş olduğu, davalı (33576) sigorta sicil nolu ... işyerinden Ekim, Kasım, Aralık 1992 tarihlerinde 10’ar gün imzalı, Ocak, Şubat, Mart, Nisan 1993 tarihlerinde 10’ ar gün, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül 1993 tarihlerinde 30’ar gün olarak imzalı, Ekim, Kasım, Aralık 1993 tarihlerinde 15’ er gün imzasız, 1994 yılında da bazı aylar imzalı bazı aylar imzasız, 1995 yılında Haziran ayı dahil ayda 10’ar gün imzalı,

(45839) sigorta sicil nolu işyerinden 1997 yılında 240 gün imzasız, 1998 yılında 295 gün imzasız, 1999 yılında (272) sigorta sicil nolu şirket işyerinden 270 gün imzalı, 2000 yılında 360 gün imzalı, 2001 yılında imzasız 240 gün çalışmalarının bildirildiği anlaşılmaktadır.

Gerçekten, davacının farklı davalılara ait ancak aynı işyerindeki çalışmaları davacının imzasını taşıyan işe giriş bildirgeleri ile Kuruma kısmi olarak bildirilmiş ve bildirime uygun olarak primleri ödenmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa’nın 79/10.maddesinde bu tür hizmet tesbiti davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında resmi belge ve yazılı delillerin bulunması sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar. Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması halinde somut bilgilere dayanması inandırıcı olmaları koşuluyla bordro tanıkları veya iş ilişkisini bilen komşu işyeri çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen diğer tanıklarla dahi sonuca gitmek mümkündür.

Öte yandan, davalı işverenin ibraz ettiği 1992, 1993, 1994, 1995, 1999 ve 2000 yıllarındaki kısmi çalışmalarına ait ücret tediye bordrolarında davacının imzasının bulunması davacının bu dönemlerdeki çalışmalarının işyerinde kesintili geçtiğinin karinesidir. Karinenin tersinin ise eşdeğerdeki belgelerle kanıtlanması gerektiği söz götürmez. Başka bir anlatımla, yazılı belgelerin bulunması durumunda tanık sözlerine değer verilemez.

Dairemizin giderek Yargıtay'ın oturmuş ve yerleşmiş görüşleri de bu doğrultudadır. Bu nedenle davacının tesbitini istediği 1992, 1993, 1994, 1995 ve 1999 yıllarına ait işe giriş ve çıkış tarihleri arasında geçen kısmi çalışmalara ilişkin davacının imzasını içeren ücret tediye bordrolarında görülen kısmi sürelerin dışındaki sürelerle ilgili olarak istemin reddine karar vermesi gerekirken tüm sürelerin kabulüne dair verilen karar doğru değildir.

H.G.K.’nun 25.06.2003 gün ve 2003/410 Esas-424 Karar sayılı kararı da aynı yöndedir.

Somut olaya gelince; mahkemece açıklanan şekilde fiili çalışmanın varlığının yöntemince araştırılmadan sonuca gidildiği ortadadır. Gerçekten ifadesi hükme dayanak alınan tanıkların sadece 1999, 2000 ve 2001 yıllarında davacıyla birlikte bu işyerinde çalışan, kayıtlara geçmiş kişilerden oldukları, diğer dönemlere ilişkin aynı işyerinde çalışmış kayıtlı tanık beyanının olmadığı gibi, benzer işi yapan aynı dönemlerde çalışmış kayıtlı komşu işyeri çalışanlarından da kimse dinlenmemiştir. Bu bakımdan tanık sözleri çalışma olgusu yönünden somut olgulara dayanmamakta soyut düzeyde kalmaktadır. Giderek, tanık sözlerinin inandırıcı güç ve nitelikte olduğu söylenemez.

Yapılacak iş; dönem ve ücret bordrolarından 1.1.1983 tarihinden 5.9.2001 tarihine kadar aynı işyerinde çalıştığı tespit edilen çalışanların, olmadığı taktirde zabıta marifetiyle tespit edilecek işyerine komşu olan diğer işyerlerinde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanlarının beyanlarına baş- vurularak çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, davalılar arasındaki usulüne uygun

işyeri devir olgusunu araştırmak, devir edilmiş ise önceki işverenin ve devir edenlerin kim olduğu SGK’dan sorulmak, devir olgusunun gerçek olduğunun anlaşılması halinde yukarıda açıklandığı gibi 1992, 1993, 1994, 1995 ve 1999 yıllarına ait işe giriş ve çıkış tarihleri arasında geçen kısmi çalışmalara ilişkin davacının imzasını içeren ücret tediye bordrolarında görülen kısmi sürelerin dışındaki sürelerle ilgili olarak istemi reddetmek ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Yasanın 2, 6, 9 ve 79/8. maddeleri gereğince kanıtladıktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

O halde, davalı Kurum ve işveren vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.