Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2008/9672 K.2009/6754

Davacı murisinin, ilk prim kesintisinin yapıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren 2.5 yıl süre ile tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, davacı murisinin ilk Prim kesintisinin yapıldığı tarihi takip eden ay başından itibaren 2,5 yıl süre ile tarım ... sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir. Mahkemece istemin reddine karar verilmiştir.

Davanın, yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre, sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60, yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre, kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir.

Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacı murisi ...’ın 23.09.1987 tarihinde başlayan ve ölüm tarihine kadar süren ziraat odası kaydının bulunduğu,01.01.1998-17.10.2000 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa kapsamında ... sigortalılığının bulunduğu,2000 ve 2001 yıllarında tevkifat yapıldığı ,davacı vekilinin temyiz dilekçesinde davacı murisinin Karabulut olan soyadını...olarak değiştirdiğini, şeker fabrikasına yazılan müzekkerenin...soyadı ile yazılması nedeniyle davacı murisinden fabrikaca yapılan kesintilerin bildirilmediğini ileri sürdüğü,Mahkemece Afyon şeker fabrikasına ...’dan yapılan kesintilerin sorulduğu,

Mehmet Karabulut’tan yapılan kesintilerin sorulmadığı, yargılama aşamasında davacı murisinin soyadı değişikliği yapıp yapmadığının araştırılmadığı görülmektedir.

Mahkemece davacı murisinin soyad değişikliği yapıp yapmadığının araştırılmadan,...ile ... isimli kişilerin aynı kişiler olup olmadığının nüfus müdürlüğü ve zabıta vasıtasıyla tesbit edilmeden , muris soyad tashihi yapmış ise Karabulut soyadı ile ilgili şeker fabrikasına müzekkere yazılarak tevkifat yapılıp yapılmadığı araştırılmadan karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Yapılacak iş; Davacı Murisi ... ın, Karabulut olan soyadını...olarak değiştirip değiştirmediği ,ilgili nüfus Müdürlüğünden araştırmak, buna dair Mahkeme kararını dosyaya getirtmek, ...ile ...’ın aynı kişilen olup olmadığı konusunda zabıta araştırması yapmak, muris soyadı tashihi yapmış ise tashihten önceki ve sonraki soyadlarına göre ilgili Afyon Şeker Fabrikasından ve TMO’den muristen kesinti yapılıp yapılmadığını sormak ve 2926 sayılı kanunun 10.maddesinde belirtildiği üzere tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle sonuca ulaşmaktır.

Yukarıda belirtilen maddi ve hukuki olgular dikkate alınmaksızın mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.