Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/13688 K.2010/10915

Davacı, davalı işveren nezdinde 1996 Aralık- 2007 tarihleri arası çalıştığının tespiti ile işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Davacı, 08.01.1996-15.12.2007 tarihleri arasında Çüngüş Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı Öğretmeni'nde çalıştığının tespiti ile bu döneme ilişkin işçilik alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

Mahkeme istemin kabulüne karar vermiştir.

Yapılan incelemede, davacının Çüngüş Öğretmenevi ve Lokali Müdürlüğü tarafından Kuruma verilmiş 01.03.2005 tarihli işe giriş bildirgesinin bulunduğu, 01.03.2005-10.06.2005 tarihleri arasındaki 100 günlük çalışmasının Kuruma bildirildiği, davalı işyerinin 01.03.2005 tarihinde 506 sayılı Yasa kapsamına alındığı, davanın İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'ne izafeten ...'na karşı açıldığı ve yürütüldüğü görülmüştür.

Hizmet tespiti davalarında, 506 sayılı Kanun'un 79. (5510 sayılı Kararın 86. maddesi) ve HUMK'nun 38. maddelerinin uygulanmasında husumet dava şartlarındandır. Genel olarak davacı aktif, davalı ise pasif husumet ehliyetine sahiptir. Davanın usulüne uygun olarak doğru hasma yöneltilmesi gerekir. Öte yandan HUMK'nun 73. maddesi hükmüne göre de mahkeme Yasa'da gösterilen belirli durumlar ayrık olmak üzere tarafları dinlemeden veya iddia ve savunmalarını bildirmeleri için yasaya uygun şekilde davet etmeden hükmünü veremez. Davalıya savunma hakkını kullanabilmesi için dava dilekçesinin usulünce tebliğ edilmesi gerekir.

3797 sayılı Milli Eğitim Bakanlığı’nın Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un 37. maddesinin a) bendine göre Milli Eğitim Bakanlığı’nın birimlerinden olan Öğretmenevi Hizmet ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığı’nın görevleri arasında öğretmenevleri, öğretmen lokalleri, öğretmen eğitim merkezi ve tatil köyleri ile diğer sosyal tesisleri açmak, kurmak, bu tesislerin yönetimi ile ilgili hizmetleri düzenlemek ve yürütmek bulunmaktadır.

Ayrıca, Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenevleri, Öğretmenevi ve Akşam Sanat Okulları, Öğretmen Lokalleri ve Sosyal Tesisler Yönetmeliği’nin 6. maddesine göre, öğretmenevi/öğretmenevi ve akşam sanat okulları, sosyal tesisler ile öğretmenevi/öğretmenevi ve akşam sanat okullarına bağlı olarak öğretmen lokali, milli eğitim müdürlüğünün teklifi, valiliğin uygun görüşü ve bakanlık onayı ile açılır ve kapanır. Bu durumda, öğretmenevleri Milli Eğitim

Bakanlığı’na bağlı olduğundan, öğretmenevinde geçen hizmetlerin tesbiti davasının da Milli Eğitim Bakanlığı aleyhine açılması gerekmektedir. Hal böyle olunca, dava ekonomisi, hizmet tespiti davasının Anayasa’da ifadesini bulan temel haklardan sosyal güvenliğe ilişkin oluşu, davacının dava dilekçesinden anlaşılan iradesi dikkate alınarak, bu eksikliğin (hatanın) mahkemece doğrudan (resen) dikkate alınıp, gerçek hasma husumetin yöneltilerek davanın sonuçlandırılması gerekirken, taraf teşkili sağlanmadan yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir.

Mahmece bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek taraf teşkili sağlanmadan yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalıların bu yöne ilişkin temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.