Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/13943 K.2010/11479

Davacı, 9.10.1992-1.9.2002 tarihpleri arasında çakışan SSK hizmetleri dışında tarım ... sigortalısı olduğunun ve 1.4.2009 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurum'un aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine, 2-Davacı, 506 sayılı Yasaya tabi 63 günlük kısa süreli çalışmasının dışında 9.10.1992-1.9.2002 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun ve 1.4.2009 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme istemin kabulüne karar vermiştir.

Gerçekten Tarım ... sigortası kapsamında kesintisiz tarımsal faaliyetin bulunduğunun anlaşıldığı hallerde, 1479 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmaların 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığı tümden sona erdirmeyeceği, 2926 sayılı Yasa'nın 36 ve 10.maddesindeki şartlarında gerçekleşmesi halinde 1479 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmalar dışında kalan süreler bakımından tarım ... sigortalısı olunduğunun kabulünün gerekeceği, 1479 sayılı Yasa kapsamındaki çalışmaların uzun süreli olduğu hallerde ise, tarımsal faaliyetin kesintiye uğradığının ve ...’lu çalışmanın sona ermesinden sonra,

2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığın yeniden başlatılabilmesi için, doğrudan prim yatırılması veya aynı yasanın 36.maddesine göre ürün bedelinden tevkifat yapılması yoluyla yeniden kayıt ve tescil yolundaki iradenin ortaya konulması gerektiği Dairemizin giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir.

Yapılan incelemede, davacının 1.10.1985 tarihinde davalı Kurumca resen 2926 sayılı Yasa uyarınca tarım ... sigortalısı olarak tescil edilip 2009 yılına kadar sigortalı olarak kabul edildikten sonra 2009 yılında yaşlılık aylığı talep etmesi üzerine 31.1.1991 tarihinde 1479 sayılı Yasa’ya tabi çalışma nedeni ile terkin edildiği, yapılandırmadan yararlanarak 30.4.2002 tarihinde başlayan prim ödemesine istinaden sigortalılığının tekrar 1.9.2002 tarihinden itibaren başlatıldığı, 2.10.1991 tarihinden itibaren ziraat odasına , 5.10.1998 tarihinden itibaren de tarım kredi kooperatifine kayıtlı olduğu, adına kayıtlı taşınmazın bulunmadığı,

zabıta araştırması ve tanık anlatımlarına göre davacının babasına ait ve kiraladığı arazilerde tarımsal faaliyetine devam ettiği,traktörünün bulunduğu, tarımsal kredi kullanmadığı, davacı adına teslim edilen ürün bedellerinden yapılmış herhangi bir kesintinin bulunmadığı, davacının 1.2.1991-9.10.1992 tarihleri arasında 1 yıl 8 ay 8 gün süreyle 1479 sayılı Yasaya tabi esnaf ... sigortalısı olduğu, 1.2.1991-9.10.1992 tarihleri arasında vergi kaydının, 21.8.1991-6.4.2009 tarihleri arasında da şoförler odası kaydının devam ettiği, 31.5.2002-2.8.2002 tarihleri arasında 506 sayılı Yasaya tabi 63 günlük kısa süreli çalışmasının bulunduğu,

Kurumca tahsis talebinin şartları bulunmadığından reddedildiği görülmektedir.

Somut olayda davacının 1.2.1991-9.10.1992 tarihleri arasındaki zorunlu esnaf ...'lu çalışmaları kısa süreli olmayıp uzun süreli çalışma niteliğinde olduğundan bu çalışmanın sona ermesinden sonra tarım ... sigortalılığın ilk prim ödeme tarihi olan 30.4.2002 tarihini takibeden aybaşı olan 1.5.2002 tarihinden başlatılması gerekir.

Buna göre davacının 1.5.2002-1.9.2002 tarihleri arasında 506 sayılı Yasaya tabi 63 günlük kısa süreli çalışmasının dışında tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine ilişkin olarak verilen hüküm yerinde ise de; mahkemece 9.10.1992-1.5.2002 tarihleri arası dönemde davacının tarım ... sigortalılık iradesini ortaya koyacak şekilde teslim etmiş olduğu ürün bedellerinden yapılmış prim kesintisinin bulunup bulunmadığı araştırılmadan bu döneme ilişkin istemin kabulüne karar verilmesi isabetsizdir.

Yapılacak iş; davacıya 9.10.1992-1.5.2002 tarihleri arasında teslim etmiş olduğu ürün bedellerinden ... prim kesintisi yapılıp yapılmadığını açıklattırmak, varsa ilgili kuruluşlardan kesintiye ilişkin belgelerini getirtmek suretiyle, kesinti olan yıllara ilişkin kesinti tarihini takip eden ay başından itibaren tarım ... sigortalılığına karar vermek, kesinti bulunmadığının anlaşılması halinde ise;

yalnızca 1.5.2002-1.9.2002 tarihleri arasında ve 506 sayılı Yasaya tabi 63 günlük kısa süreli çalışmasının dışında tarım ... sigortalısı olarak kabul edilip, 9.10.1992-1.5.2002 tarihleri arası döneme ilişkin istemi reddetmek, yaşlılık aylığı yönünden ise; sigortalılık süresinin tespitine göre dosya kapsamı ve mevcut delillerle birlikte yeniden değerlendirip çıkacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece yukarıda belirtilen maddi ve hukuki olgular dikkate alınmaksızın eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.