Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/14790 K.2010/11056

Davacı, 1989 yılından itibaren ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının 1989 yılından itibaren Bağ Kur sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulü ile davacının 4.8.1989- 5.2.1990 tarihleri arasında Bağ Kur sigortalısı olduğunun tespitine, fazla istemin reddine karar verilmiştir.

01.04.1972 tarihinde yürürlüğe giren, 1479 sayılı yasanın 24. maddesi ilk şekliyle, sigortalılığın oluşumu için, kendi ad ve hesabına bağımsız çalışma olgusunun gerçekleşmesi yanında, ayrıca, kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıtlı olma koşulunu da aramıştır. Bu kuruluşlara kayıt tarihi ise, sigortalılığın başlangıcı yönünden, yasal karine kabul edilmiştir.

04.05.1979 tarihinde yürürlüğe giren 2229 sayılı yasa, ...’lu olabilme yönünden, söz konusu 24. maddenin öngördüğü meslek kuruluşlarına kayıtlı olma koşulunu kaldırmış, sadece yasanın temel ilkesi olan kendi ad ve hesabına çalışma koşulunun gerçekleşmesi durumunda, sigortalılığın oluşacağını yeterli görmüştür.

Buna karşın, 20.04.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı yasa bağımsız çalışanların sigortalı olabilmeleri yönünden vergi yükümlülüğünü öngörmüş, vergiden muaf olanların da kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıtlı olmaları durumunda yine sigortalı sayılacaklarını kabul etmiştir.

Nihayet, 22.03.1985 yürürlük tarihli 3165 sayılı yasa, sigortalılığa karine yönünden vergi kaydının, bu kaydın bulunmaması veya vergiden muaf olunması halinde, esnaf ve sanatkar sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kayıtlarının esas alınacağını belirlemiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının 1.7.1973-1.1.1979, 26.2.1981-31.8.1984 ve 4.8.1989-5.2.1990 tarihleri arasında vergi, 26.2.1981-1.6.1984 tarihleri arasında esnaf odası, 19.10.1989- tarihinden beri devam eden şoförler odası kaydının bulunduğu, Kurumca mahallinde yapılan incelemede tutulan 9.5.2006 tarihli Kayıt İnceleme Tutanağında davacının şoförler odasındaki kaydında davacının bilgilerinde silinti, kazıntı bulunduğundan geçersiz kabul edildiği, davacının 1982 yılında Kuruma verildiği anlaşılan giriş bildirgesine göre 20.4.1982 tarihide Bağ Kur sigortalısı olarak kayıt ve tescil yapıldığı,

14.5.1993 tarihli Kurum işlemi ile sigortalılığın vergi kaydına göre 31.8.1984 tarihinde terkin edildiği,6.4.2006 tarihli işlem ile Kurumun davacıyı 4.8.1989 tarihinden beri yeniden sigortalı kabul ettiği, 1.7.2008 tarihli hesap ekstresine göre davacının 25.4.1983-1.10.2003 tarihleri arasında düzensiz prim ödemelerinin ve borcunun bulunduğu , davacının geçersiz kabul edilen şoförler odasına makbuzla ve odanın noter onaylı Gelir Gider Defterine 26.12.1989 ve 4.1.1990 tarihlerinde işlenmiş aidat ve basılı evrak ücreti ödediğine dair fotokopi belgelerin dosyaya sunulduğu anlaşılmaktadır

Somut olayda davacının isteminin 1989 tarihinden beri sigortalık olduğu, yapılan sigortalılık başlangıç ve terkin işlemlerine göre dosyadaki en son 6.4.2006 tarihli işlemle Kurum davacıyı vergi kaydına göre 4.8.1989 tarihinden beri sigortalı kabul ettiği bu sigortalılık durumunu değiştiren başkaca bir işleme rastlanmadığı ancak bu işlemden sonra yapıldığı anlaşılan şoförler odası kaydı üzerindeki incelemede, davacının oda kaydının Kurumca geçersiz kabul edildiğine ilişkin komisyon kararı bulunduğu anlaşılmakla, bu karar doğrultusunda sigortalılık tarihlerinde bir değişiklik yapılıp yapılmadığı Kurumdan sorulup uyuşmazlık süreleri belirlenmeden sonuca gidilmesi hatalı olmuştur

Yapılacak iş; öncelikle Kurumun 1989 yılından sonraki dönemde davacıyı hangi sürelerde sigortalı kabul ettiğini Kurumdan sormak, şoförler odası kaydının geçersiz kabul edilmesi nedeniyle davacının bir kısım sigortalılık sürelerinin iptal edildiğinin anlaşılması durumunda ise davacının odaya 1989 ve 1990 yıllarında aidat ödediği iddiasına karşı odanın Gelir-Gider Defterleri ve uyuşmazlık dönemine ait makbuzları getirtilip incelenerek davacının aidat ödemlerine rastlanması durumunda bu ödemelerin davacının şoförler odasına üyeliğinin karinesi olacağı değerlendirerek sigortalılık süreleri hakkında bir karar verilmesi gerekir

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.