Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/15047 K.2010/12311

Davacı, 1.5.1986-1.7.2007 tarihleri arası iptal edilen dönemde tarım sigortalısı olduğunun tespiti ile 28.9.2007 tarihi itibariyle yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir. 2- Davacı 01.05.1986 tarihinden itibaren 2926 sayılı Yasaya tabi Tarım ... sigortalısı olduğunun ve 1.10.2007 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitini istemiştir. Mahkemece, istemin kabulüne karar verilmiştir.

Davanın, yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasada 506 sayılı Yasanın 79.maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasanın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre, sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kuruma başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasanın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasanın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kuruma kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurumca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasanın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kuruma başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır.

Bağ-Kurun iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre, kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, Tarım Satış Kooperatifler Kanununa göre kurulan ... Ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Somut olayda, davacının Muhtarlıkça yapılan bildirge üzerine davalı Kurumca 01.05.1985 tarihinden geçerli olmak üzere re’sen 2926 sayılı Yasaya tabi Tarım ... sigortalısı olarak kayıt ve tescil edildiği, 28.9.2007 tarihindeki yaşlılık aylığı talebi üzerine ise davalı Kurumca tescil tarihinde aile reisi olmadığından bahisle tescil tarihi 1.7.2007 tarihine alınarak talep tarihinde henüz 2 ay 27 gün hizmeti bulunduğundan bahisle yaşlılık aylığı talebinin reddedildiği anlaşılmaktadır.

Davacı kadının Tarım ... sigortalısı sayılması için “aile reisi “olma koşulu yeni yasal düzenleme ile ortadan kaldırıldığı gibi Yargıtay’ın istikrar kazanmış içtihatları gereğince de artık böyle bir koşul aranmadığından davalı Kurumun iptal gerekçesi yerinde değildir.Ancak somut olayda uyuşmazlık davacının tescil tarihi ile yaşlılık aylığı talebinde bulunduğu tarihler arasında Tarım ... sigortalılık koşulları taşıyıp taşımadığı noktasındadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının 29.1.2004 tarihinde Ziraat Odasına kaydolduğu, adına kayıtlı 3 adet tapulu taşınmazı ise 13.7.2001 ila 31.3.2006 tarihleri arasında edindiği, Tarım Kredi Kooparatifi kaydının bulunmadığı, prim ödemesinin 31.3.1998 tarihinde başladığı, öncesinde prim kesintisi yada iradi prim ödemesinin bulunmadığı, davacının 26 05.1986 tarihinde Kurum kayıtlarına giren dilekçesinde Bağ-Kura tescil ile ilgili bildirimden haberinin olmadığını, ev hanımı olup ev işlerinde çalıştığını, Kurum primlerini ödeyecek gücünün bulunmadığını bildirdiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece,prim ödemesinin 1998 yılında başlaması nedeniyle 1.1.1998- 1,7.2007 tarihleri arasındaki dönem yönünden verilen tespit kararı yerinde ise de davacının tescil tarihinden 31.12.1998 tarihine kadar Tarım ... sigortalılık niteliklerini taşımadığı halde, 1.5.1986-31.12.1997 tarihleri arasındaki dönem yönünden davanın reddi gerekirken 2926 sayılı Yasanın 10.maddesinde belirtilen kayıtlar bulunmadığı ve tarımsal faaliyet bu madde kapsamında kanıtlanmadığı halde bu dönemin soyut zabıta araştırmalarına dayalı olarak, kabul edilmiş olması ve davacının 01.10.2007 tarihi itibariyle yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.