Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/16023 K.2010/12570

Davacı, 1.12.2001-31.7.2006 tarihleri arası Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, davacının 1.12.2001-31.7.2006 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitiyle aksi yöndeki davalı Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir. Mahkemece istemin reddine karar verilmiştir.

Davanın, yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre, sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre, kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir.

Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Öte yandan Tarım ... sigortası kapsamında kesintisiz tarımsal faaliyetin bulunduğunun anlaşıldığı hallerde, 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmaların 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığı tümden sona erdirmeyeceği, 2926 sayılı Yasa'nın 36 ve 10. maddesindeki şartlarında gerçekleşmesi halinde 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmalar dışında kalan süreler bakımından tarım ... sigortalısı olunduğunun kabulünün gerekeceği, 506 sayılı Yasa kapsamındaki çalışmaların uzun süreli olduğu hallerde ise, tarımsal faaliyetin kesintiye uğradığının ve zorunlu sigortalı çalışmanın sona ermesinden sonra,

2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığın yeniden başlatılabilmesi için, doğrudan prim yatırılması veya aynı yasanın 36. maddesine göre ürün bedelinden tevkifat yapılması yoluyla yeniden kayıt ve tescil yolundaki iradenin ortaya konulması gerektiği Dairemizin giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir.

Yapılan incelemede, davacının 1.4.1986 tarihinde 7708709360 bağ no ile davalı Kurumca tescil edildiği, 2003 yılında yapılandırmadan yararlanarak 11.4.2002-29.7.2003 tarihleri arasında prim ödemesinde bulunduğu, Kurumca 1.12.2001-31.8.2006 arası ihtilaflı döneme ilişkin prim ödemesinin bulunmadığının bildirildiği, davacının 25.3.2002-1.2.2007 tarihleri arasında ziraat odasına kayıtlı olduğu, zabıta araştırmasına göre tarımsal faaliyetinin devam etmediği 8-10 yıl önce tarımla uğraştığı, kooperatif kaydının bulunmadığı, Ziraat Bankasından kredi almadığı,

1998 yılında edindiği 7.000 m2 tarla ve 4 parçadan ibaret yaklaşık 1.500 m2 civarında bahçesinin bulunduğu, 10.9.1989-5.10.1989 tarihleri arası 10 gün, 1.3.1990-25.8.1990 tarihleri arası 150 gün, 1.6.1991-26.11.1991 tarihleri arası 40 gün, 1.6.1996-2.7.1996 tarihleri arası 32 gün, 6.8.1999-1.10.1999 tarihleri arası 56 gün,

12.9.2001-22.11.2001 tarihleri arası 71 gün ve 1.9.2006-2007/11. dönem arasında 506 sayılı Yasa’ya tabi kısa süreli çalışmalarının bulunduğu 2006 yılında davalı Kurumca 506 sayılı Yasaya tabi çalışmalarından haberdar olunması üzerine 10.9.1989 tarihinde terkin edildiği ve 19.7.2006tarihli başvurusu üzerine 11.8.2006 tarihi itibariyle 7166277551 bağ no ile tescil edilip 31.8.2006 tarihinde terkin edildiği görülmektedir.

Somut olayda davacının 10.9.1989-22.11.2001 tarihleri arasındaki zorunlu sigortalı çalışmaları kısa süreli çalışma niteliğinde olduğundan, tarım ... iradesini ortadan kaldırmamaktadır. Ne varki davacının bu dönemde tarımla uğraştığını somut ve inandırıcı delillerle ortaya koymalıdır.

Yapılacak iş.

1.12.2001-31.7.2006 tarihleri arası dönemde, davacıya ürün sattığı kişi, kurum ve kuruluşların isimlerini açıklattırmak, bu kişi, kurum ve kuruluşlardan ürün bedelinden prim kesintisi yapılıp yapılmadığını sormak, yapılmış ise belgelerini getirtmek, kayıtlı olabileceği tarımsal kuruluş ve kooperatif kayıtları varsa getirtmek, adına kayıtlı arazilerin kadastro tutanaklarını dosyaya celbetmek, tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda tarımsal faaliyetin mevcudiyeti kayıtlarla kanıtlandığı taktirde davacının 1.12.2001-31.7.2006 tarihleri arasında taım ... sigortalısı olduğuna karar vermek,

10.9.1989 tarihinden itibaren tarımsal faaliyetinin devam ettiğini gösteren kayıtların bulunmaması halinde ise davacı uyuşmazlık konusu dönemde ilk defa 11.4.2002 tarihinde prim ödediğinden ve 25.3.2002 1.2.2007 tarihleri arasında Ziraat Odası kaydı bulunduğundan 1.5.2002-31.7.2006 tarihleri arasındaki döneme ilişkin istemin kabulüne, fazla istemin reddine karar vermektir.

Yukarıda belirtilen maddi ve hukuki olgular dikkate alınmaksızın mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.