Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/2684 K.2010/2487

Davacı,SSK sigortalılığı ile çakışan Bağ-Kur sigortalılığının iptaline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı Sival İl Özel İdaresinde (Köy Hizmetleri) 20.4.1988 tarihindenden 31.10.2000 tarihine kadar mevsimlik 2.1.2001 tarihinden itibaren de kadrolu işçi olarak 506 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olarak çalıştığı, vergi kaydından dolayı 29.9.1992 tarihinde verilen bildirge üzerine 1.9.1988 tarihinden itibaren re'sen 1479 sayılı Kanuna tabi zorunlu Bağ-Kur sigortalısı olarak tescilinin yapıldığını bildirerek 1479 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılığının iptal edilerek 506 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılığının geçeri olduğunun tespitini istemiştir.

Mahkemece davacının 1479 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılığının 5458 sayılı Yasa'nın Ek 19.maddesi uyarınca 31.3.1993 tarihinde durdurulmasına, 1990 yılı 1.dönemde 43 gün, 2.dönemde 120 gün, 3.dönemde 90 gün, 1991 yılı 1.dönemde 20 gün, 2.dönemde 120 gün, 3.dönemde 107 gün, 1992 yılı 1.dönemde 18 gün, 2.dönemde 120 gün, 3.dönemde 76 gün toplam 714 gün, 506 sayılı Kanuna tabi zorunlu sigortalılığının iptaline karar verilmiştir.

Yapılan incelemede davacının 1.9.1988-30.9.1999 tarihleri arasında vergi kaydının 18.12.1989 ve davamı şeklinde oda kaydının ve Esnaf Sicil kaydının bulunduğu,29.9.1992 tarihli bildirge üzerine geriye doğru yapılan bir işlemle 1.9.1988 tarihi itibariyle Bağ-Kur sigortalısı olarak tescilinin yapıldığı,2.12.1992-27.4.1994 tarihleri arasında prim ödemelerinin bulunduğu,1.9.1988-7.12.2007 tarihleri arasında Bağ-Kur sigortalısı olarak kabul edildiği,1.9.1984-30.10.2007 tarihleri arasında kesintili olarak 506 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olduğu, ve Bağ-Kur sigortalılığını nazara alarak çakışan dönemdeki ait SSK sigortalılığının iptal edildiği görülmektedir.

Gerek 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu gerekse 1479 sayılı Bağ-Kur Kanunu birbirine paralel düzenlemeler ile bir sigortalının aynı anda birden fazla sosyal güvenlik kurumuna tabi sigortalı olmasını yasaklayıp,çakışan sigortalılık olarak adlandırılan bu sorun zorunlu sigortalılıkların çakışması halinde önceden başlayıp devam eden sigortalılığına geçerlik tanıyarak çözüme ulaştırmaya çalışılmıştır.Yargıtay HGK’nun 2001/21-627 Esas 2001/659 Karar ve 3.10.2001 günlü kararı bu yöndedir.

Davacının 29.9.1992 tarihinde verilen bildirge üzerine 1479 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılığı geriye doğru 1.9.1988 tarihi itibariyle başlatılmış olup1.9.1988-29.9.1992 tarihleri arasındaki 1990 yılında 253 gün,1991 yılında 247 gün 1992 yılındaki (29.9.1992 tarihine kadarki bölüm) 506 sayılı Yasa'ya tabi zorunlu sigortalılık statüsü önceden oluşmuş olup sonradan 29.9.1992 tarihinde geriye doğru yapılan bir işlemle önceden oluşan bu sigortalılık statüsünün ortadan kaldırılması mümkün değildir.

Yapılacak iş;davacının 29.9.1992 tarihine kadar önceden oluşan 506 sayılı Yasa'ya tabi zorunlu sigortalılığına geçerlilik tanımak,davacının 1.9.1988-29.9.1999 tarihleri arasındaki dönemde 506 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılığı ile çakışan 1479 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılığını iptal etmek bu şekilde davacının 1.9.1988 ile dava tarihi arasındaki 1479 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılık süresi belirlendikten sonra bu sigortalılık süresine göre davacının ödediği pirimlerin karşıladığı sigortalılık süresini davalı Kurumdan sormak,bildirilen tarih itibariyle 1479 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılığı durdurmak ve 29.9.1992 tarihi ile sigortalılığın durdurulduğu tarih arasında çakışan 506 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılık süresi var ise bu süreyi iptal etmektir.

Mahkemece ,eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.