Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/3087 K.2010/4452

Davacı,1.5.2003 tarih ve 22308 sayılı ödeme emrinin iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacı şirketin davalı kurumca eksik işçilik bildirimi nedeniyle 2002/8 ayına ilişkin tahakkuk ettirilen ek prim ve gecikme zammı borcu olarak itirazi kayıt ile ödediği 15.439.21 TL nin istirdadı ile 01.05.2003 tarih ve 22308 sayılı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir. Mahkemece bozma kararına uyularak istemin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4958 sayılı Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununun 9. maddesinde Sigorta Teftiş Kurulu Başkanlığına işin yürütümü için gerekli olan asgari işçilik miktarını saptama yetkisi tanınmış; aynı Kanunla 506 sayılı Kanunun 130. maddesine eklenen yeni fıkra ile “ işverenin Kuruma, emsaline, yapılan işin nitelik, kapsam ve kapasitesine göre işin yürütülmesi için gerekli olan sigortalı sayısının, çalışma süresinin veya prime esas kazanç tutarının altında bildirimde bulunduğunun Kurumca saptanması halinde, işin yürütülmesi için gerekli olan asgari işçilik miktarı, yapılan işin niteliği, bünyesinde kullanılan teknoloji, iş yerinin büyüklüğü,

benzer işletmelerde çalıştırılan işçi sayısı, ilgili meslek ve kamu kuruluşlarının görüşü gibi unsurları dikkate alarak sigorta müfettişi tarafından tespit edilir.” hükmü getirilmiş, yine bu konu ile bağlantılı olarak 506 sayılı Kanunun 79. maddesine de yeni fıkra hükümleri eklenmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden davacı şirketin prefabrik fabrika inşaatı işi nedeni ile davalı kurumca 27.878.686.040 TL eksik işçilik bildirimi bulunduğu tesbit edilerek 9.896.933.544 TL ek prim ve 5.542.282.785 TL gecikme zammı tahakkuk ettirildiği, davacı şirketçe 12.05.2003 tarihinde itirazi kayıt konularak 15.439.21 TL ödendiği, ödediği miktarın istirdadı ve ödeme emrinin iptali istemi ile açılan bu dava ile mahkemece istemin reddine ilişkin verilen kararın Dairemizce "bilirkişi raporunun denetime elverişsiz olduğu,

hesaplamaya esas alınan birim fiatının 2003 yılı birim fiatı olduğu inşaatın yapıldığı tarih olana 2000 yılı 7 ay ile 2002/8 ayları arasındaki birim fiatının dikkate alınmadan rapor düzenlendiği bu nedenle mahallinde uzman bilirkişi heyeti ile keşif yapılarak dosyadaki bilgi ve belgeler de dikkate alınarak inşaatın yüzölçümü malzeme kalitesi hiç bir kuşkuya yer bırakmayacak şekilde her bir işin yapıldığı yıl itibari ile birim fiata göre esas alınması gereken işçilik oranının tespiti gerektiği" gerekçesi ile bozulduğu, mahkemece uyulan bozma ilamına göre mahallinde keşif yapıldığı,

bilirkişi heyetinde bulunan inşaat mühendisi tarafından tespit edilen inşaatın maliyeti olan 2.131.162,00 TL yi dikkate almadan Müfettiş raporunda tespit edilen 1.485.229.286.260 TL (1.485.229,28 TL) değer üzerinden müfettiş raporunda faturalı işçilik olarak değerlendirilmeye alınmayan 17.000.000.000.TL (17.000,00 TL) fatura ile bozmadan sonra ibraz edilen,

müfettiş incelemesinde görülmeyen toplam 115.584.008.900 TL (115.584,00 TL) işçilik faturası ile müfettiş incelemesinde kabul edilen 578.048.281.454 TL (578.048,28 TL) nin toplamı olan 710.596,29 YTL faturalı işçilik bedeli kabul edilerek toplam miktardan düşüldükten sonra kalan 774.632,86 TL üzerinden Kurumca kabul edilen % 6 işçilik oranına göre bildirilmesi gereken işçilik miktarının 46.477,97 TL olması gerektiğinin bildirildiği görülmektedir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık 03.04.2004 tarihli Kurum Müfettiş raporunda dikkate alınmayan "fabrika binasının 630 kv trafo yapımı işi" nedeni ile düzenlenen 25.06.2000 tarihli 17.000.000.000 TL tutarındaki fatura ile bozma sonrası dosyaya ibraz edilen ve davalı vekilince itiraz edilmeyen toplam 578.048.281.454 TL lik faturaların malzemeli işçilik faturalarına dahil edilip edilmeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Kurum müfettişi tarafından ... Mühendislik Ltd Şti'nin iş yeri tescil dosyasına rastlanılmadığı gerekçesi ile 18.500.000.000.TL lik faturanın malzemeli işçilik faturasına dahil edilmediği anlaşılmaktadır. Mahkemece yapılan keşif sonucu alınan 30.07.2008 tarihli bilirkişi raporunda yapılan işin nedeni ile toplam inşaat maliyetinin 1.485.229.186.000TL (1.485.229,28 TL) olduğu, % 6 işçilik oranına göre hesaplama yapılarak ...

Mühendislik Ltd Şti'nin "fabrika binasının 630 kv trafo yapımı işi" nedeni ile düzenlenen 25.06.2000 tarihli 17.000.000.000 TL ile davacı tarafından ibraz edilen çeşitli firmalara ait toplam 115.584.008.900 TL lik malzemeli işçilik faturasına dahil edilip, davacı şirket tarafından Kuruma bildirilen eksik işçilik bildirim tutarının 13.925,86 YTL,

bu tutar üzerinden hesaplanan eksik işçilik prim tutarının 4.943,66 TL olduğu bu tutar üzerinden hesaplanan gecikme zammının tahakkuk tarihi olan 01.05.2003 tarihi itibari ile 2.768,45 TL olmak üzere toplam 7.712,11 TL olduğu davacı tarafından 12.05.2003 tarihinde kuruma ödenen 15.439,21 TL den bu miktarın düşülerek davacı şirketin kurumdan prim gecikme zammı alacağının 7.727,10 TL olduğu görüş bildirildiği, bilirkişi raporunda belirtilen işçilik oranları ile ilgili yapılan tespit yerinde ise de ...

Mühendislik Ltd Şti ve sonradan ibraz edilen faturalar ile ilgili düzenleyen şirketlerin defter ve kayıtlarından faturanın yapılan iş ile ilgili olup olmadığı ve gerçek olup olmadığı ile ilgili araştırma yapılmadan malzemeli işçilik faturasına dahil edilerek hesaplama yapılması doğru değildir.

Yapılacak iş; bilirkişi heyetinden ... Mühendislik Ltd Şti ve sonradan ibraz edilen faturalar ile ilgili, düzenleyen şirketlerin ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılarak sözkonusu faturaların yapılan iş ile ilgili olup olmadığı (fatura tarihi ve işin yapıldığı tarihler dikkate alınarak şirket envanterinde işin yapılmasına yeterli malzemenin bulunup bulunmadığı, giriş faturalarında söz konusu iş ile ilgili malzeme alımını gösterir fatura ve belge bulunup bulunmadığı) ayrıca faturaların tutulması gereken ticari defterlere usulüne uygun şekilde işlenip işlenmediği konusunda ek rapor alınarak çıkacak sonuca göre karar vermektir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmaksızın bu yönde bir inceleme yapılmaksızın sonuca varan bilirkişi raporu esas alınarak karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.