Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/3956 K.2010/2646

Davacı, davalı işveren nezdinde 30.5.1996- 13.9.2002 tarihleri arası çalıştığının tesbitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalıların tüm davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Dava, davacının 30.05.1996 – 13.09.2002 tarihleri arasında davalıya ait işyerinde hizmet akdine dayalı olarak geçen ve Kuruma kayıt ve tescil edilmeyen çalışmaların tesbiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kısmen kabulü ile davacının; 01.01.2002 – 31.03.2002 arası, 90 gün,aylık brüt 7.400.025 TL,01.04.2002 – 30.06.2002 arası,90 gün,aylık brüt 9.262.400 TL,01.07.2002 – 13.09.2002 arası,73 gün,aylık brüt 10.919.443 TL ücretle davalı işveren yanında çalıştığının tespitine, 1998/eylül ayına yönelik talebin ücretsiz izinli olunması,01.09.1997 tarihinden önceki istemin ise hak düşürücü sürenin dolduğu gerekçesiyle reddine karar verilmiştir.

Uyuşmazlık işe giriş bildirgesinin verildiği 01.09.1997 tarihinden öncesine ilişkin hizmet tesbiti talebinin hakdüşürücü süreye uğrayıp uğramadığı noktasındadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 01.09.1997 tarihinde B.Lisesi Korma Derneği unvanlı .... sicil nolu iş yerinde işe girdiğine dair imzalı bildirgenin kuruma verildiği, 01.09.1997-31.12.2001 tarihleri arasında 1998 yılında 30 gün hariç davalı işyerinde kesintisiz çalışmasının bulunduğu,tesbiti talep edilen dönem ile çakışan başka işyeri çalışmasının olmadığı,1997/1-2001/3. dönem bordrolarının geldiği,bordrolarda davacının hizmet cetvelinde görülen kadar çalışmasının olduğu,1997/1-2001/3. dönem ücret bordrolarının geldiği, bordroların imzasız olduğu,1998/eylül ayında ücretsiz izinli olduğunun belirtildiği,

davalıya ait işyerinin 01.01.1997 tarihinde 506 sayılı Yasa kapsamına alındığı, 29.01.2004 tarihi itibariyle Yasa kapsamından çıktığı,10.10.1996 tarihli davacı adına davalı Okul Müdürlüğünce yazılmış belgede, davacının görevinin neler olduğu, çalışma sırasında nelere dikkat etmesi gerektiğinin davacıya bildirildiği,11.11.1996 tarihinde davacıya Okul Müdürlüğünce görevlerini yapması konusunda yazı yazıldığı,27.10.1997 tarihinde davacının yeni görevlerini bildiren yazının Okul Müdürlüğünce düzenlendiği,davacının ücretinin Ocak 2002 tarihinden itibaren 300.00 TL olmasına okul idaresince karar verildiği,buna dair

23.08.2001 tarihli belgenin olduğu,Okul Müdürlüğünce İlçe Milli Eğitim müdürlüğüne yazılan 11.03.2002 tarihli yazıda sözleşmeli olarak çalıştırılan 8 işçinin maaşlarının üç aydır ödenemediğinin bildirildiği,Okul Müdürlüğünce Sosyal Güvenlik Kurumuna yazılan 29.03.2002 tarihli yazıda, derneğin faaliyetlerinin Savcılıkça durdurulduğu bu nedenle 2002 Ocak ayından beri aylık bildirgelerin teslim edilemediğinin bildirildiği,davacının okul kayıtlarına giren 19.07.2002 tarihli dilekçesinde 2002 Ocak ayından itibaren sigorta primlerinin yatırılmadığını,

Haziran ayı maaşının verilmediğini bildirerek maduriyetinin giderilmesini istediği,12.03.2002 tarihli belgede, derneğin faaliyeti durdurulduğundan davacının vizite kağıdının okul müdürlüğünce onaylandığının Okul Müdürlüğünce Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirildiği,davacının Okul Müdürlüğüne hitaben yazdığı 23.09.2002 tarihinde okul kayıtlarına giren dilekçesinde,30.05.1996 tarihinde başladığı işinden 23.09.2002 tarihi itibariyle ayrılmak istediğini bildirdiği,

01.09.1997 tarihinde okul müdürü ile davacı arasında belirsiz süreli adi yazılı hizmet sözleşmesi yapıldığı,1997/eylül ile 2001/ eylül ayları arasında her ay düzenli olarak davacıya ücret ödemesinin 30 gün üzerinden yapıldığı,bu dönem içinde sadece 1998/ eylül ayında davacının ücretsiz izinli olduğunun belirtildiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlığın yasal dayanağı belirgin olarak 506 sayılı Yasanın 79/8. maddesidir. Anılan maddede yönetmelikle tesbit edilen belgeler işveren tarafından verilmeyen sigortalıların çalıştıkları hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde dava açacakları hükmü öngörülmüştür. Madde de belirtildiği üzere yönetmelikle tesbit edilen belgelerin (işe giriş bildirgesi) verilmesi durumunda 5 yıllık hak düşürücü süreden bahsedilemeyeceği açık- seçiktir.

Gerçekten 506 sayılı Yasa'nın 79/8 maddesi gereği hizmet tesbiti davalarının 5 yıllık hak düşürücü süre içinde açılması gerekir ise de, çalışanın uyuşmazlık konusu dönemde başka bir işverenin işyerinde çalışmadığı, herhangi bir nedenle arada vermediği, yani davalı işyerinde kesintisiz çalıştığı ve bu çalışmaların işe giriş bildirgesi düzenlenerek kısmi şekilde Kuruma bildirildiği hallerde, giriş bildirgesinin verildiği tarihten önceki döneme ilişkin istem yönünden hak düşürücü sürenin geçtiğinden söz edilemez. .

Somut olayda ,Mahkemece davacının 01.01.2002-13.09.2002 tarihleri arasında davalıya ait işyerinde hizmet akdi ile çalıştığının tesbitine ve 1998/eylül ayında ücretsiz izinli olunması nedeniyle bu döneme ilişkin talebin reddine karar verilmesi doğrudur. Ancak bordro tanıkları ve dosyadaki yukarıda belirtilen belgelerle fiili çalışmanın doğrulandığı 30.05.1996-01.09.1997 tarihleri arasındaki süreler yönünden davanın kabulü yerine hak düşürücü sürenin dolması nedeniyle reddine karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmadan yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.