Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/4058 K.2010/2800

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 01.01.1995-31.08.1999 ve 01.09.1999-31.03.2004 tarihleri arasında geçen ve kuruma eksik bildirilen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davacı ile davalılardan kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Dava, davacının, davalılardan B Kürk San. Tic. Ltd. Şti'ne ait iş yerinde 01.09.1995-31.08.1999 tarihleri arasında geçen ve davalı Kuruma eksik bildirilen 770 gün ile diğer davalı H.B.'a ait iş yerinde 01.09.1999-31.03.2004 tarihleri arasında geçen ve davalı Kuruma eksik bildirilen 342 günlük çalışma süresinin tesbiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, istem kısmen kabul edilerek davacının davalı B.Kürk San. Tic. Ltd. Şti'ne ait iş yerinde 01.09.1995-31.05.1998 tarihleri arasında geçen ve eksik bildirilen 210 gün ile diğer davalı H.B.'a ait iş yerinde 01.09.1999-31.12.2003 tarihleri arasında geçen ve eksik bildirilen 132 günlük sürenin tespitine karar vermiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının davalı B.Kürk San. Tic. Ltd. Şti adına tescilli ... sicil nolu iş yerine ait 1995/3-2003/2 dönemlerine ait bordroları ile davalı H.

B. adına tescilli ... sicil nolu iş yerine ait 1998/1-2003/3 dönemlerine ait bordroların Kuruma verildiği, davacının ... sicil nolu davalı şirkete ait iş yerinden 01.09.1995-31.05.1998 tarihleri arasında 1995/3 dönem 90 gün, 1996 yılı 1,2,3 dönemde 80'er gün olmak üzere 240 gün, 1997/1,2,3 dönemde 80'er gün olmak üzere 240 gün, 1998/1 dönemde 80 gün, 2 dönemde 20 gün çalışmasının kuruma bildirildiği,

ayrıca ... sicil nolu davalı H.B.a ait iş yerinden 01.09.1999-10.04.2000 tarihleri arasında 1999/3 dönemde 120 gün, 2000/1 dönemde 100 gün, 29.09.2000-10.03.2003 tarihleri arasında 2000/3 dönemde 92 gün, 2001 yılında 360 gün, 2002 yılında 360 gün, 2003/1 dönemde 70 gün 05.06.2003-31.12.2003 tarihleri arasında ise 2003/2 dönemde 86 gün, 2003/3 dönemde 120 gün çalışması Kuruma bildirildiği, dinlenen tanıklardan Y.Ü.'ın davalı şirkete ait iş yerinde 1997-1998 yıllarında çalışmasının kuruma bildirildiği, komşu iş yeri tanığı olduğunu söyleyen A.K.ın ise komşu iş yeri tanığı olup olmadığının dosya kapsamından anlaşılamadığı görülmektedir.

Hizmet tesbitine yönelik davaların kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılıkla yürütülmesi gerektiği Yargıtay’ın ve Dairemizin içtihatları gereğidir.

Çalışma olgusu her türlü delille ispatlanabilirse de, çalışmanın konusu, sürekliliği, başlangıç ve bitiş tarihleri konusunda tanıklarını sözleri değerlendirilirken bunların inandırıcılığı üzerinde durulmalı, verdikleri bilgilere nasıl vakıf oldukları işverenle, işçiyle ve işyeriyle ilişkileri dikkate alınmalı, işin ve işyerinin niteliği ile bu beyanlar kontrol edilmeli, işyerinin bordrolarından yer alan çalışanları ile komşu ve yakın işyerlerinin kayıtlarıyla ya da araştırma ile belirlenmiş kimselerin beyanlarına başvurulmalı, tanık beyanlarının sağlığı denetlenmeli, çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde açıkça belirlenmelidir.

Mahkemece, davalıya ait işyerinde uyuşmazlık konusu dönemde Kuruma verilmiş dönem bordrolarına göre bordro tanıkları bulunduğu halde her iki iş yerine ait dönem bordrolarında isimleri bulunan ve ihtilaf konusu dönemde çalışmaları bulunan tanıklar dinlenmeden ihtifal konusu dönemin tamamında çalışması bulunmayan ve komşu iş yeri tanığı olup olmadığı resmi kayıtlarla doğrulanmayan tanıkların beyanlarına göre sonuca gidilmesi doğru değildir.

Yapılacak iş, davacının çalıştığını iddia ettiği her iki iş yerinden uyuşmazlık konusu dönemde Kuruma verilmiş dönem bordrolarında çalışmaları görülen tanıkların beyanlarına başvurmak, tanıkların adreslerinin tespit edilemediği ya da beyanları ile yetinilmediği takdirde Kurumdan bilgi alınarak veya Emniyet ve Muhtarlık yoluyla yaptırılacak araştırma sonucu iş yerine komşu veya yakın işyerlerinden belirlenen çalışanların ve işyeri sahiplerinin beyanlarına başvurmak ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar vermektir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.