Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/4185 K.2009/9438

Davacı, 5.1.1987 tarihinden itibaren tarım ... sigortalısı olduğunun tespiti ile aksine kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Davacı, 01.05.1987 tarihinden itibaren tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitini istemiştir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79. maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kuruma başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan yasanın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan, resen tescil başlığını taşıyan 9. maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren üç ay içinde Kuruma kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurumca resen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36. maddesi kapsamında Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2. madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’na ödenmesi halinde kayıt ve tescil için Kuruma başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’nun iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı resen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği resen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

Ayrıca, 2926 sayılı Yasa’nın 10. maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde valilik, kaymakamlık, özel idare, belediye, muhtarlık ve nüfus idareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... ekicileri istihsal kooperatifleri ile birliği, ... Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir.

Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacının 01.05.1987 tarihinden itibaren tarım ... sigortalı olarak tescil edildiği, davalı Kurum tarafından davacının ev hanımı olması nedeni ile 2926 sayılı Yasa'nın 2 maddesi gereğince tescil tarihi itibari ile tarım ... sigortalılığının iptal edildiği, ilk prim ödemesini 27.08.2003 tarihinde yaptığı takip eden yıllarda 27.01.2005 tarihine kadar düzenli olarak primlerini ödediği daha sonra 10.07.2006 tarihinde prim ödemeye başlayarak 5510 sayılı Yasa'dan yararlanarak prim borçlarını topluca ödediği,

23.07.2008 tarihli hizmet döküm cetvelinde 21 yıl 2 ay 30 gün sigortalı olduğu ve 141,89 YTL prim borcu bulunduğunun bildirildiği, ziraat odası, ve tarım kredi kooperatifi kaydının bulunmadığı, adına kayıtlı zirai arazinin bulunmadığı, tanık ve köy muhtarı anlatımları ile zabıta araştırması sonucuna göre davacının yaz aylarında 3 ay kadar köyde tarımsal faaliyette bulunduğu diğer zamanlarda İstanbulda oturduğu anlaşılmaktadır.

Somut olayda davacıyı 0l.05.l987 tarihinde tarım ... sigortalı olarak tescil eden davalı Kurum, davacının 27.03.2003 tarihinden itibaren prim ödemelerini kabul edip, ayrıca 5510 sayılı Yasa'dan yararlandırarak yapılandırılan prim ödemeleri kabul edip, 21 yıl 2 ay 30 gün sigortalı olduğu bildirildikten sonra tescil tarihinde evli bayan olduğu gerekçe gösterilerek sonradan tescil tarihinden itibaren ... sigortalılığının sona erdiren davalı kurum kendi kusurlu davranışı sonucu davacının telafisi mümkün olmayacak şekilde sosyal güvenlik hakkından mahrum kalmasına neden olmuştur.

Yapılacak iş;öncelikle davacının hangi tarihten itibaren İstanbul'da ikamete başladığını tespit etmek , davacının tarımsal faaliyetinin devam edip etmediği ile ilgili köy muhtarı ve aynı dönemde görev yapan köy ihtiyar heyeti azalarını dinlemek davacının İstanbul ilinde ikamet etmeye başladığı tarihi tespit edip uyuşmazlık konusu dönemde ara vermeksizin her yıl düzenli olarak yaz aylarında da kendi ihtiyacını karşılayacak ürün yetiştirme dışında gelir elde edecek nitelikte tarımsal faaliyetinin ıspatlanması halinde davanın kabulüne,

aksi takdirde tescil tarihi ile İstanbul ilinde yaşamaya başladığı tarihler arasında tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine İstanbulda yaşamaya başladığı tarih ile 31.8.2003 tarihleri arasındaki döneme ilişkin istemin reddine,; prim ödemeleri nedeni ile de 27.08.2003 tarihini takip eden aybaşı olan 1.9.2003 tarihinden itibaren isteğe bağlı ... sigortalı kabul edilerek ödediği primlerin karşılığı olan sürede isteğe bağlı ... sigortalılığının tespitine karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik araştırma ve inceleme sonucu davanın reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup olup bozma nedenidir. O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.