Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/4532 K.2009/9094

Davacı, murisinin 1.6.1995-31.12.2001 tarihleri arası tarım ... sigortalısı olduğunun tespiti ile 5510 sayılı Yasa'dan yararlandırılmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Davacı murisi ...'ın 01.06.1995-31.12.2001 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa'ya tarım ... sigortalısı olduğunun tespiti ile primlerinin 5510 sayılı Yasa'dan yararlanılarak ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece istemin reddine karar vermiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir.

Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Dosya içeriğinden, davacının murisinin 2926 sayılı Yasa sigortalısı olarak kaydının bulunmadığı, 22.09.1992-24.06.2008 tarihleri arasında ziraat odasına kayıtlı olduğu, Tekel İdaresinden gelen yazıda teslim ettiği ürünlerden 22.05.1995, 22.07.1998, 20.09.1999, 20.06.2000 ve 20.05.2002 tarihlerinde prim kesintilerinin yapıldığının bildirildiği, muhtarlık beyanına ve zabıta araştırmasına göre öldüğü tarihe kadar çiftçilikle uğraştığı anlaşılmaktadır.

Ancak Tekel İdaresinden gelen yazıda davacının murisinin adı...olarak gösterilmiş olup başkaca da bilgi bulunmadığından, dosya içeriğinden de 1961-1963 ve 1938 doğum tarihli ... isimli şahisların mevcut olduğu anlaşıldığından Tekel İdaresinden, 1938 doğumlu muris ...'ın tam nüfus kaydı belirtilerek prim kesintileri hakkında bilgi alındıktan sonra davacının istemi hakkında yukarıdaki açıklamalar nazara alınarak sonuca gidilmesi gerektiğinin düşünülmemesi isabetsiz olmuştur.

Yukarıda açıklamalar dikkate alındığında bu prim kesintilerinin davacının murisi...'a ait olması halinde ziraat odası kaydı ile tarımsal faaliyeti açıkça belirlenen diğer delillerle de desteklenen davacının murisinin ilk pirm kesintisini takip eden aybaşı olan 01.06.1995 tarihinden talep itibariyle 31.12.2001 tarihine kadar olan sürede 2926 sayılı Yasa sigortalısı olarak kabulünün gerektiği ortadadır.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek kurulan hüküm usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.