Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/4616 K.2009/10838

Davacı, SSK.'lı süreleri hariç ilk kesinti tarihinden itibaren tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara,toplanan delillerle kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine 2-Davacı, 01.10.1986 tarihinden itibaren tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitini istemiştir. Mahkemece, davacının 1.10.1986 ile dava tarihi olan 4.7.2008 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılık süresi dışında tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79. maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kuruma başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan yasanın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla,60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan, resen tescil başlığını taşıyan 9. maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren üç ay içinde Kuruma kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurumca resen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36. maddesi kapsamında Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2. madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Sosyal Güvenlik Kurumu’na ödenmesi halinde kayıt ve tescil için Kuruma başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır.

Sosyal Güvenlik Kurumu’nun iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı resen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği resen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

Ayrıca, 2926 sayılı Yasa’nın 10. maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde valilik, kaymakamlık, özel idare, belediye, muhtarlık ve nüfus idareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... ekicileri istihsal kooperatifleri ile birliği, ... Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir.

Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacının 01.10.1986 tarihinden itibaren resen tarım ... sigortalı olarak tescil edildiği,davacının 15.10.1989 tarihinde başlayan 1989 yılında 42 gün,1990 yılında 35 gün 506 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılığının bulunduğu,davalı Kurum tarafından davacının zorunlu SSK lı çalışmaları nedeni ile 14.10.1989 tarihinden itibaren tarım ... sigortalılığının terkin edildiği, ilk prim ödemesinin 17.10.2000 tarihinde yaptığı takip eden yıllarda 2001,2003 yıllarında aralıklı olarak primlerini ödediği daha sonra yeniden yapılandırma yasasından yararlanarak prim borçlarını topluca ödediği,

ziraat odası kaydının 2000 yılından itibaren devam ettiği, tarım kredi kooperatifi kaydının bulunmadığı, adına kayıtlı zirai arazinin bulunmadığı, köy muhtarı anlatımları ile zabıta araştırması sonucuna göre davacının yaklaşık 25 yıl öncesi Bursa iline göç ettiği yıllardan beri köyde kendi adına tarımsal faaliyette bulunmadığı, köyde kaldığı zamanlarda babası ile beraber kaldığı ve 150 dönüm civarında babasına ait arazilerde tarımla uğraşan babasına yardım ettiği , zirai aleti,hayvanı,oda ve kooperatif kaydı olmadığı belirtilmiştir.

Tarım ... sigortalılığının devamı sırasında diğer sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi çalışmaların bulunması halinde bunların özellikle kısa süreli çalışmalar olması ve tarımsal faaliyetin devam ettiğinin kayıt, belge ve delillerle desteklenmesi durumunda tarımsal faaliyeti devam ettirme iradesinin kaybolmadığı kabul edilir. Davacı 17.10.2000 tarihinden prim ödediğinden mahkemece 1.11.2000-4.7.2008 tarihleri arasında tespit kararı verilmesi doğrudur.

Yapılacak iş; davacının zilyetliğinde zirai arazi bulunup bulunmadığını araştırmak varsa hangi tarihten itibaret zilyet olduğunu tespit etmek,zirai arazi var ise davacının Bursa ilinde ikamet etmeye başladığı tarihi açıkça tespit edip uyuşmazlık konusu dönemde köyde kaldığı süre olup olmadığını belirlemek,

varsa köyde kaldığı sürede kendi ihtiyacını karşılayacak ürün yetiştirme ile gelir elde edecek nitelikte tarımsal faaliyetinin ısbatlanması halinde tescil tarihi ile Bursa ilinde yaşamaya başladığı tarihler arasında 506 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılık süresi dışında tarım ... sigortalısı olduğunun kabulüne,davacının kısa süreli 506 sayılı Yasa'ya tabi çalışması dışında tarımsal faaliyetini devam ettirdiği ispatlanamaz ise 14.10.1989ile 31.10.2000 tarihleri arasındaki döneme ilişkin talebin reddine karar vermek davacının ilk prim ödemesini takip eden aybaşı olan 1.11.2000 ile dava tarihi olan 4.7.2008 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı

olduğunun tespitine karar vermektir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik araştırma ve inceleme sonucu davanın tümden kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup olup bozma nedenidir. O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.