Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/7961 K.2009/8959

Davacı, SSk'lı hizmetleri hariç l.3.l993 tarihinden itibaren tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, mahkeme kararının dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekir. 2-Dava, davacının 1.3.1993 tarihinden itibaren 506 sayılı Yasa kapsamı dışında kalan sürelerde tarım ... sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.. Mahkemece davanın kabulü ile davacının 1.3.1995 tarihinden 02.03.2009 dava tarihine kadar 506 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olduğu süre dışında tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir.

Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Gerçekten Tarım ... sigortası kapsamında kesintisiz tarımsal faaliyetin bulunduğunun anlaşıldığı hallerde, 506 ve 1479 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmaların 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığı tümden sona erdirmeyeceği, 2926 sayılı Yasa'nın 36 ve 10.maddesindeki şartlarında gerçekleşmesi halinde 506 ve 1479 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmalar dışında kalan süreler bakımından Tarım ... sigortalısı olunduğunun kabulünün gerekeceği, 506 ve 1479 sayılı Yasa kapsamındaki çalışmaların uzun süreli olduğu hallerde ise, tarımsal faaliyetin kesintiye uğradığının ve ...'lu çalışmanın sona ermesinden sonra,

2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığın yeniden başlatılabilmesi için, doğrudan prim yatırılması veya aynı yasanın 36.maddesine göre ürün bedelinden tevkifat yapılması yoluyla yeniden kayıt ve tescil yolundaki iradenin ortaya konulması gerektiği Dairemizin giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, 23.2.1993 tarihli giriş bildirgesiyle muhtar beyanı esas alınarak 1.3.1993 tarihi itibariyle resen tarım Bağ Kur sigortalısı olarak kayıt ve tescilinin yapıldığı bu sigortalılığın önce 6.11.2007 tarihli işlemle 1479 sayılı Yasa'ya tabi zorunlu sigortalılık nedeniyle 15.9.1997 tarihi itibariyle terkin edildiği, sonraki 11.2.2009 tarihli işlemle ise 506 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılık dikkate alınarak 14.6.1993 tarihi itibariyle terkin edildiği, davacının 15.8.1990 tarihinden beri ziraat odasına, 11.11.1988 tarihinden beri de kooperatife kayıtlı olduğu, tarım arazisinin bulunduğu,

13.9.1988-26.3.1989 tarihleri arasında ve 27.3.1994 tarihinden beri devam eder şekilde muhtarlık nedeniyle 1479 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olduğu bu sigortalılığın 2.12.2008 tarihli işlemle davacını kendi nam ve hesabına bağımsız çalışması nedeniyle 16.7.1997 tarihine çekildiği ve 30.1.1995 tarihinden itibaren pirim ödemelerine başladığı, uyuşmazlık döneminde 15.6.1993-31.8.1993 tarihleri arasında 25 gün çakışan kısa süreli 506 sayılı Yasa’ya tabi çalışmalarının bulunduğu anlaşılmaktadır .

Mahkemece davacının muhtarlık nedeniyle 1479 sayılı Yasa’ya tabi olduğu sigortalılık süreler bulunup bulunmadığı araştırılamadan, ve davacının aynı Yasa’ya tabi ticari faaliyeti nedeniyle sigortalı olduğu süreleri de kapsar şekilde 1.3.1993 tarihinden dava tarihi olan 02.03.2009 tarihine kadar tarım Bağ Kur sigortalılığına karar verilmiş olması isabetsiz olmuştur

Yapılacak iş; öncelikle davacının minibüs işletmeciliği ile kendi nam ve hesabına bağımsız çalışması nedeniyle ve tarımsal faaliyetine engel olmayan muhtarlık nedeniyle kapsamına alındığı 1479 sayılı Yasa tabi sigortalılık sürelerinin ne zaman başladığı, ne zaman bittiği Kurum’dan sorularak, muhtarlık nedeniyle sigortalı sayıldığı bu süreleri dışlanmak suretiyle tarım Bağ kur sigortalılığının tespitine karar verilerek sürelerin başlangıç ve bitiş tarihlerinin açıkça belirtilerek hiçbir kuşku ve tereddüte mahal vermeyecek şekilde hüküm kurulması gerekir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.