Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/8275 K.2010/5837

Davacı,22.10.1974 tarihinden itibaren 1479 ve 7563 sayılı Yasa'dan yararlandırılmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere göre davacının tüm temyiz itirazlarının reddine, 2-Davalı Kurumun temyizine gelince; Dava, davacının 22.10.1974 tarihinden itibaren 1479 sayılı Yasaya tabi zorunlu ... sigortalısı olduğunun ve 5763 sayılı Yasa'dan yararlanma hakkının saklı tutulması gerektiğinin tesbiti istemine ilişkindir. Mahkemece, istemin kısmen kabulü ile, davacının 04.10.2000 tarihinden itibaren 1479 sayılı Yasaya tabi zorunlu ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmiştir.

14.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesinde zorunlu ... sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 4.5.1979 tarihinde yürürlüğe giren 2229 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesinin öngördüğü meslek kuruluşlarına kayıtlı olma koşulu kaldırılmış sadece yasanın temel ilkesi olan kendi ad ve hesabına çalışma koşulu getirilmiş,

20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesi değiştirilecek zorunlu ... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş,

2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.

1479 sayılı Yasa’nın 4956 sayılı Yasa ile değişik 25. maddesinde sigortalılığın gelir vergisi mükellefiyeti olanların, mükellefiyet başlangıç tarihinden , gelir vergisinden muaf olanların esnaf ve sanatkarlar sicili ile birlikte kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıtlı olmak şartı ile talep tarihinden başlatılacağı bildirilmiştir.

Öte yandan 1479 sayılı Yasa'ya 24.7.2003 tarihli 4956 sayılı Yasa ile eklenen 2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren Geçici 18.maddesinde bu kanuna göre sigortalılık niteliklerini taşıdıkları halde 4.10.2000 tarihine kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olan sigortalılıkların sigortalılık hak ve mükellefiyetlerinin 4.10.2000 tarihinden başlayacağı, ancak bu kanuna göre tescil edilmiş olanların sigortalılıkların, bu kanunun yürürlük tarihinden itibaren altı ay içinde Kuruma yazılı olarak başvurmaları ve 20.4.1982- 4.10.2000 tarihleri arasındaki vergi kayıtlarını belgelemek ve belgelenen bu sürelere ilişkin prim borçlarının tamamını tebliğ tarihinden itibaren bir yıl içinde ödemeleri şartıyla bu sürelerin sigortalılık süresi olarak değerlendirileceği bildirilmiştir.

Somut olayda ise davacının 22.10.1974- 30.12.1976, 4.1.1983-11.4.1988, 15.9.1991-19.4.1993 ve 31.10.1995-1.11.1995 tarihleri arasındaki vergi, 24.8.1985 ve devamı şeklinde oda kaydının bulunduğu, Esnaf Sicil kaydının olmadığı davanın 19.8.2008 tarihinde açıldığı davacının oda kaydı ile birlikte Esnaf Sicil kaydı bulunmadığından 4.10.2000 tarihinden itibarende sigortalılık koşullarını taşımadığı açıktır.Yukarıda anlatılan nedenlerle davanın tümden reddine karar verilmek gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.