Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/8761 K.2009/15647

Davacı,20.4.1982 tarihinden itibaren ... sigortalısı olduğunun,1.10.2005 tarihi itibariyle emekli almaya hak kazandığına fazla alınan primin tahsiline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Dava, davacının 20.04.1982 tarihinden itibaren esnaf ... sigortalısı olduğunun ve 27.09.2005 tarihli tahsis talebine göre 01.10.2005 tarihinden itibaren 1479 sayılı Yasa’ya göre yaşlılık aylığına hak kazandığının tesbiti, bu tarihten itibaren aylıklarının aybeay yasal faizi ile ödenmesi,tahsis talep tarihinden itibaren alınan toplam 1.704,00TL primin davacıya iadesi ve bunlara Kurumca tahsil edildiği tarihler itibariyle yasal faiz uygulanması istemine ilişkindir.

Mahkemece istemin kabulü ile, 20.04.1982 tarihinden itibaren 1479 sayılı Yasa’ya göre ... sigortalısı olan davacıya 01.10.2005 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanması ve maaşların ödenmesi gereken tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesi gerektiğinin tesbitine,aksine Kurum işleminin iptaline,1.704,00TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Davacının 02.01.1985 tarihinde başlayan vergi kaydının sosyal güvenlik destek primi kesintisine ilişkin 1479 sayılı Kanunun Ek. 20.maddesinin yürürlüğe girdiği tarih olan 01.10.1999 tarihi itibariyle ve halen bina müteahhitliği,tuz toptan satışı işinden dolayı devam ettiği,12.12.1991 tarihinden itibaren Esnaf ve Sanatkarlar Sicil Müdürlüğünde, 11.12.1991 tarihinden itibaren Lokantacılar…Esnaf ve Sanatkarlar Odasında kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır.

1479 sayılı Kanun'un 24. maddesi gereğince zorunlu ... sigortalılık statüsünün oluşması için Esnaf Odası ve Esnaf ve Sanatkarlar Sicil Memurluğu kaydının bulunması yeterlidir. Bu nedenle 1479 sayılı Kanunun Ek.

20.maddesinin yürürlük tarihi olan 01.10.1999 tarihinden sonraki dönemde kendi nam ve hesabına fiili ve gerçek çalışmasının olup olmadığının tesbiti açısından vergi, oda ve sicil kaydının gerçeği yansıtıp yansıtmadığının araştırılması gerekirken, soyut tanık beyanlarına dayanılarak davacının tahsis talep tarihi olan 27.09.2005 tarihinden sonra Kurumca tahsil edilen 1.704,00 TL prim tutarının iadesine karar verilmesi isabetsizdir.

Yapılacak iş, 1479 sayılı Kanunun 20.maddesinin yürürlük tarihinden sonra davacının kendi nam ve hesabına fiili ve gerçek çalışmasının olup olmadığının tesbiti için vergi kaydının gerçeği yansıtıp yansıtmadığını sormak, gerekirse Belediye Zabıtası ve Emniyet Müdürlüğü aracılığıyla araştırma yaptırmak, komşu işyeri kayıtlarına geçmiş tanık beyanlarına başvurmak, ilgili odadan üyelik aidatlarının hangi tarihe kadar yatırıldığına ilişkin bilgi ve belgeler getirtilmek, oda seçimlerine katılıp katılmadığını,

katılmış ise hazirun cetvellerinde isminin ve imzasının bulunup bulunmadığını sormak ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek davacının çalışmaya devam ettiğinin anlaşılması halinde Sosyal Güvenlik Destek Primi kesintisine ilişkin 1479 sayılı Yasa’nın Ek. 20.maddesi dikkate alınmak suretiyle primlerin iadesi konusunda sonuca ulaşmaktan ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde,davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.