Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/9119 K.2010/5911

Davacı, SSK'lı süreleri hariç 1.1.1985-27.8.2008 tarihleri arası tarım ... sigortalısı olduğunun tespiti ile 1.9.2008 tarihinden itibaren emekli aylığı bağlanmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Davacı, 01.11.1985-27.08.2008 tarihleri arasında 1479 ve 506 sayılı Yasa'ya tabi zorunlu sigortalı olduğu süreler dışında Tarım ... sigortalılığının geçerli olduğunun, 01.09.2008 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tesbitini istemiştir. Mahkemece, davacının 01.11.1985-27.08.2008 tarihleri arasında 1987 yılında 30 gün zorunlu SSK sigortalılığı dışında Tarım ... sigortalılığının geçerli olduğunun,01.09.2008 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tesbitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79. maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kuruma başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan yasanın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan, resen tescil başlığını taşıyan 9. maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren üç ay içinde Kuruma kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurumca resen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36. maddesi kapsamında Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2. madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Sosyal Güvenlik Kurumu’na ödenmesi halinde kayıt ve tescil için Kuruma başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır.

Sosyal Güvenlik Kurumu’nun ... bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı resen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği resen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

Ayrıca, 2926 sayılı Yasa’nın 10. maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde valilik, kaymakamlık, özel idare, belediye, muhtarlık ve nüfus idareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... kooperatifleri ile birliği,

Türkiye ... Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Tarım ... sigortalılığının devamı sırasında diğer sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi çalışmaların bulunması halinde bunların özellikle kısa süreli çalışmalar olması ve bu çalışmaların varlığı halinde de tarımsal faaliyetin devam ettiğinin kayıt, belge ve delillerle desteklenmesi durumunda tarımsal faaliyeti devam ettirme iradesinin kaybolmadığı kabul edilir.

Uzun süreli çalışmaların devreye girmesi durumunda artık iradenin, bu çalışmanın tabi olduğu sigorta kolunda oluşacağı açık olduğundan, uzun süreli çalışma sonrasında tarım sigortalılığının devam etmeyeceği ancak kuruma yeniden müracaatın bulunması veya tarım ... sigortalılığına devam etme iradesini ortaya koyacak şekilde düzenli prim ödemelerinin ya da sattığı ürünlerden prim tevkifatlarının yapılmış olması durumunda devam edebileceği Dairemizin giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 14.02.2007 gün ve E:2007/21-73, K:2007/71.

11.07.2007 gün ve E:2007/21-543, K:2007/541 sayılı kararları).

Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının 1985 yılındaki bildirge ile 01.01.1985 tarihinden itibaren Tarım ... sigortalısı olarak kayıt ve tescil edildiği, 2008 yılına kadar Tarım Bağ-Kurlu sayılıp 5510 sayılı Yasa'nın 24. maddesi gereğince prim yapılandırma hükmünden faydalandırılıp eksik primlerinin alındığı 1.2.1987-1.3.1987 tarihleri arasında 30 gün 506 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olduğu 15.08.2008 tarihinde tahsis talebinde bulunduğunda gelen kayıtlarda 15.06.1990-30.06.1994,

15.12.2000-08.10.2001 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasaya tabi zorunlu ... sigortalısı olduğunun anlaşılması üzerine davalı Kurumca Tarım ... sigortalılığının 14.6.1990 tarihi itibariyle terkin edildiği davacının Tarım Kredi Kooperatif kaydı, Tapu kaydının bulunmadığı,... Odası kaydının 21.02.2007 tarihinden itibaren, Pancar Ekiciler Kooperatif kaydının 31.12.1983 tarihinden itibaren devam ettiği, yetiştirip sattığı ürünlerden ... ...

Fabrikasınca prim kesintilerinin yapıldığı ancak bunların da tarihlerinin mahkemece sorulmadığı zabıta araştırmasında köy muhtarı ve bekçilerinin dinlendiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece davacının 1.11.1985-14.6.1990 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olduğu 1987 yılındaki 30 günlük süre dışında 2926 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olduğunun tespine ilşkin verilen hüküm doğru isede davacının 15.06.1990-30.06.1994 ve 15.12.2000-08.10.2001 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olduğu ve 15.06.1990-30.06.1994 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılığının uzun süreli olduğu gözetilmeksizin 14.06.1990-27.8.2008 tarihleri arasındaki döneme yönelik istemin kabulüne karar verilmiş olması isabetsiz olmuştur.

Yapılacak ...; davacının çakışan 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olduğu süre uzun olup 2926 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılığı sona erdirdiği kabul edilerek , davacıya itilaf konusu 30.06.1994-15.12.2000 ile 08.10.2001-27.08.2008 tarihleri arasındaki dönemlerde ürün sattığı kişi, kurum ve kuruluşların isimlerini açıklattırmak, bu kişi kurum ve kuruluşlardan ürün bedelinde prim kesintisi yapılıp yapılmadığını sormak , yapılmış ise belgelerini getirtmek, ... ...

Fabrikasınca prim kesintilerinin yıl, ay,gününü belirtir şekilde açık tarihlerini istemek, hiç kesinti yok ise istemin reddine karar vermek, kesinti var ise oda kaydının 31.12.1983 tarihinden beri devam ettiği de gözetilerek kesintinin yapıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren Tarım ... sigortalılığını başlatıp çıkacak sonuca göre bir karar vermektir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik araştırma ve inceleme sonucu davanın kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.