Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/9655 K.2010/6709

Davacı, kurum işleminin iptaliyle 1.5.2006-30.5.2008 dönemi ve 750 gün süreli isteğe bağlı sigortalılık süresinin geçerli sayılması gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Davacı, 01.05.2006-30.05.2008 tarihleri arasındaki 750 gün 506 sayılı Yasa'ya tabi isteğe bağlı sigortalılık süresinin geçerli olduğunun tesbitini istemiştir. Mahkeme istemin kabulüne karar vermiştir.

Dosyadaki delillerden, davacının yurt dışında geçen 02.05.1981-31.05.1984 tarihleri arasındaki 1109 günlük süreyi 3201 sayılı Yasa uyarınca borçlanma talebinde bulunarak, karşılığı olan borç miktarını 28.04.2006 tarihinde ödediği, 01.05.2006-01.06.2008 tarihleri arasında 506 sayılı Yasaya tabi isteğe bağlı sigortalı olarak 750 gün prim ödemesinde bulunduğu,

28.05.2008 tarihinde Kuruma dilekçe vererek 3201 sayılı Yasa'ya göre yaptığı borçlanmasının bir yıllık kısmına fazladan ödediğini belirterek iadesini talep ettiği, talebi Kurumca kabul edilerek 28.05.2008 tarihinde bir yıllık borçlanma karşılığının iade edildiği 29.01.2009 tarihinde Kurumdan toplam gün sayısının bildirilmesini isteyen davacıya Kurumun 02.02.2009 tarihli yazı ile yurt dışı borçlanmasının bir yıllık döneminin iptali nedeniyle borçlanma gün sayısı 1080 günün altına düştüğünden Yasa'nın aradığı isteğe bağlı sigortalılık koşulu olan 1080 günün oluşmadığı gerekçesiyle isteğe bağlı sigortalılık süresinin geçersiz sayıldığını

belirterek primlerinin iade edileceğini bildirdiği görülmüştür.

Davacının isteğe bağlı sigortalılık müracaatta bulunduğu 28.04.2006 tarihinde yürürlükte bulunan 506 sayılı Yasa'nın 85.maddesinde, isteğe bağlı sigortalılık için en az 1080 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödenmiş olması gerektiği öngörülmüştür.

Davacı, 02.05.1981-31.05.1984 tarihleri arasındaki 1109 günlük süreyi 3201 sayılı Yasa gereğince borçlanarak 28.04.2006 tarihinde ödemiş böylece Yasa'nın aradığı 1080 günlük koşulu oluşturarak 28.04.2006 tarihinde isteğe bağlı sigortalılık için Kuruma başvurarak 01.05.2006-01.06.2008 tarihleri arasında 750 gün isteğe bağlı sigorta primini ödemiştir.

Ancak, 28.05.2008 tarihinde 3201 sayılı Yasa borçlanmasının bir yıllık kısmının iadesini istemesi, Kurumca da kabul edilerek ödenmesi üzerine Yasada belirtilen asgari 1080 günlük sürenin altına düşmesi nedeniyle koşulları oluşmadığı gerekçesiyle 01.05.2006-01.06.2008 tarihleri arasındaki isteğe bağlı sigortalılığı iptal edilmiştir. Yasa'nın öngördüğü koşullar itibariyle yapılan işlemler uygun görülmektedir.

Ancak amacı kişileri güvence altına almak ve sosyal güvenliği sağlamak olan Kurumun davacının iade konusundaki talebini inceleyip sonuçları hakkında uyarıda bulunması gerekirken, bu görevini yerine getirmeksizin iade ve sonucunda da iptal işlemini gerçekleştirmesi doğru görülmemiştir.

Yapılacak iş, borçlanmanın kısmen iadesi ile yasadaki 1080 gün koşulu ortadan kalktığından iade edilen 3201 sayılı Yasa borçlanması karşılığının tekrar Kuruma yatırılması için davacıya mehil vermek ve sonucuna göre dava konusu isteğe bağlı sigortalılık süresi hakkında bir karar vermekten ibarettir.

Mahkeme gerekçesinde 5510 sayılı Kanun ile 1080 gün koşulunun kaldırıldığını sigortalı olarak günü bulunmayan kişinin dahi isteğe bağlı sigortalı olabileceğini, bu durumda lehe olan hükmün davacı hakkında da uygulanması gerektiği kanaati ile davacının istemini kabul etmiştir.

Ancak 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanunun isteğe bağlı sigortalılık koşullarını düzenleyen maddelerinden 51.maddenin son fıkrasına göre isteğe bağlı sigortalılık 5510 sayılı Kanunun 4. Maddesinin (b) bendi kapsamında sigortalı olarak kabul edilecektir. Bu sigortalılık ise eski ... sigortalılığının devamı niteliğindeki sigortalılık türüdür.

Bu durumda 5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden sonra isteğe bağlı sigortalı olmak için talepte bulunanlar yönünden artık 506, 1479, 2926 sayılı Yasalara göre isteğe bağlı sigortalılık mümkün değildir. 5510 sayılı Kanunda, bu kanun ile yürürlükten kaldırılan Kanunlara göre isteğe bağlı sigortalı olarak tescil edilmiş olanlar bakımından sigortalılığın eski mevzuata göre devam edeceğine dair bir hüküm bulunmamaktadır.

Daha önce tescil edilmiş olsalar dahi sigortalılar 01.10.2008 tarihinden itibaren sadece 5510 sayılı Kanun hükümlerine göre isteğe bağlı sigortalı olarak devam edebileceklerdir. 01.05.2006-30.05.2008 tarihleri arasındaki isteğe bağlı sigortalılık süresi uyuşmazlık konusu bulunduğuna göre yukarıdaki açıklamalar itibariyle davacı hakkında 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasa'nın isteğe bağlı sigortalılık hükümlerinin uygulanması mümkün değildir.

Bu durumda davacı için 506 sayılı Yasa'nın 85.maddesi koşullarının aranması dolayısıyla 1080 gün şartının bulunması zorunludur.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın kurulan hüküm usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.