Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/10347 K.2011/14274

Davacı murisi, sigortalılığının davalı Kurumun iptal tarihinden 09.05.2006 tarihine kadar ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Davacı, vefat eden eşi ...'in çakışan 506 sayılı Yasa'ya tabi çalışmaları dışlanarak, davalı kurumun iptal tarihinden ölüm tarihine (05.09.2005) kadar 2926 sayılı Yasa'ya tabi tarım ... sigortalısı olduğunun tespitini istemiştir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş Tarım ... hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kuruma başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından Tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kuruma kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurumca resen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için Kuruma başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı resen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği resen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, Tarım Satış Kooperatifler Kanununa göre kurulan ... Ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir.

Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Öte yandan Tarım ... sigortası kapsamında kesintisiz tarımsal faaliyetin bulunduğunun anlaşıldığı hallerde, 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmaların 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığı tümden sona erdirmeyeceği, 2926 sayılı Yasa'nın 36 ve 10.maddesindeki şartlarında gerçekleşmesi halinde 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmalar dışında kalan süreler bakımından Tarım ... sigortalısı olunduğunun kabulünün gerekeceği Dairemizin giderek Yargıtay’ın yerleşmiş Görüşlerindendir.

Yapılan incelemede davacı murisinin, 12.04.2001 tarihinde davalı Kuruma 2926 sayılı Yasa'ya tabi tarım ... sigortalısı olarak kayıt ve tescil edildiği ve 05.09.2006 tarihinde vefat ettiği, 12.03.2005-13.03.2005 tarihleri arasındaki 2 günlük 506 sayılı Yasa'ya tabi çalışması nedeniyle, Kurumun tarım ... sigortalılığını 11.03.2005 tarihi itibariyle sona erdirdiği; murisin, 01.01.1985-16.02.2005 tarihleri arasında Ziraat Odasında kayıtlı olduğu görülmüştür.

Davacının terkin edildiği 11.03.2005 tarihinden sonra 506 sayılı Yasa'ya tabi kısa süreli sigortalılığının bitiminden itibaren Tarım ... sigortalılığının devam edebilmesi için tarımsal faaliyetin devam ettiğinin zirai kayıtlarla ispatlanması gerekir.

Somut olayda davacının 506 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılığının başlaması nedeni ile Tarım ... sigortalılığı sona erdikten sonra ölüm tarihine kadar tarımsal faaliyette bulunduğunu gösteren bir zirai kaydının bulunup bulunmadığı yeterince araştrılmadan karar verilmiştir.

Yapılacak iş; 28.05.2010 havale tarihli Muhtarlık beyanında ihtilafa konu dönemde, davacı murisinin kendi arazilerinde tarımsal faaliyette bulunduğu ve 4 adet büyükbaş hayvanının mevcut olduğu bildirildiğinden, davacı murisine ait varsa sözkonusu tapulu veya tapusuz araziler ile ilgili resmi kayıt ve belgeler celbedilip, köy ihtiyar heyeti azaları ile muhtarı tanık olarak dinlendikten, murisin zırai nitelikteki diğer kooperatif veya birliklerde kaydının bulunup bulunmadığını araştırdıktan sonra sonucuna göre bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece eksik araştırma ve hatalı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.