Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/10971 K.2011/487

Davacı, 06.10.1986-11.05.1993 tarihleri arasında SSK sigortalılığı haricinde tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, çakışın zorunlu sigortalılık süresi dışında 06.10.1986-11.05.1993 tarihleri arasında Tarım ... sigortalılığının geçerli olduğunun tespitine ilişkindir.. Mahkemece, 01.05.1989-11.03.1990 ve 01.10.1991-11.05.1993 tarihleri arasında davanın kabulüne karar verilmiş ise de bu sonuca eksik inceleme ile varılmıştır.

Davanın, yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasada 506 sayılı Yasanın 79.maddesine koşut geçmiş Tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasanın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre, sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kuruma başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasanın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasanın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kuruma kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurumca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasanın 36.maddesi kapsamında Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kuruma başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasanın 10.maddesine göre, kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir.

Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Gerçekten Tarım ... sigortası kapsamında kesintisiz tarımsal faaliyetin bulunduğunun anlaşıldığı hallerde, 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmaların 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığı tümden sona erdirmeyeceği, 2926 sayılı Yasanın 36 ve 10.maddesindeki şartlarında gerçekleşmesi halinde 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmalar dışında kalan süreler bakımından Tarım ... sigortalısı olunduğunun kabulünün gerekeceği, 506 sayılı Yasa kapsamındaki çalışmaların uzun süreli olduğu hallerde ise, tarımsal faaliyetin kesintiye uğradığının ve SSK’lı çalışmanın sona ermesinden sonra,

2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığın yeniden başlatılabilmesi için, doğrudan prim yatırılması veya aynı yasanın 36.maddesine göre ürün bedelinden tevkifat yapılması yoluyla yeniden kayıt ve tescil yolundaki iradenin ortaya konulması gerektiği Dairemizin giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir.(Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 14.02.2007 gün ve E:2007/21-73, K:2007/71. 11.07.2007 gün ve E:2007/21-543, K:2007/541 sayılı kararları).

Davacının 1985 yılındaki giriş bildirgesine göre 01.01.1985 tarihinden itibaren girişinin yapıldığı, 11.05.1993 tarihine kadar Tarım ...'lu sayılarak 1997-2000 yılları arasında primlerinin alındığı, daha sonra SSK'lı hizmetleri ile çakışma olduğu gerekçesi ile 06.10.1986 tarihinden itibaren Tarım ... sigortalılığının geçersiz sayıldığı açıktır. Mahkemece dinlenen tanık beyanları ve zabıta araştırmasına göre davacının köylüleri olduğunu köyde olanlar gibi davacının da askerden gelince tarımla geçimini sağladığını bir ara Libya'ya gittiğini geldikten sonra da tarımla uğraştığını, 1990-1991 yıllarından sonra da İstanbul’a gidip seyyar satıcılık yaptığını beyan etmişler, başkaca araştırma yapılmadığından yapılan inceleme ve değerlendirme yeterli bulunmamıştır.

Yapılacak iş, 07.10.1986-30.04.1989 tarihleri arasındaki ve 12.03.1990-30.09.1991 tarihleri arasındaki SSK lı çalışmaları uzunca bir süre olup, bu sürelerin tarımsal faaliyeti kesintiye uğrattığı kabul edilerek, bu tarihler dışındaki süreler yönünden yukarıda açıklandığı gibi yeniden kayıt ve tescil yönünde Tarım ... lu olma iradesinin açıkça ortaya konulup konulmadığının araştırılıp sonucuna göre bir karar verilmesinden ibarettir.

Mahkemece davanın yukarıda açıklandığı şekilde maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve değerlendirme ile yazılı biçimde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.