Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/11906 K.2012/9731

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 01/02/2001-07/10/2005 tarihleri arasında geçen çalışmaları nedeniyle itibari hizmet süresinin eklenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, 01.02.2001 ile 07.10.2005 tarihleri arasında davalıya ait gemide kaptan olarak çalıştığından bahisle anılan dönemde sigortalılık süresine işin niteliği nazara alınarak her tam yıl için Yasanın belirlediği itibari hizmet süresinin eklenmesi istemine ilişkindir.

Bu yönüyle davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın Ek 5/III maddesidir. Anılan maddeye göre, sigortalıların itibari hizmetten yararlanması için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi zorunludur. Buna göre itibari hizmetten istifade edebilmek için birinci şart; sigortalının gemi adamı, ateşçi, kömürcü ve dalgıç olması, ikinci şart ise; hizmetinin denizde geçmesidir.

Yasada öngörülen denizde geçirilmesi gereken hizmetten amaç ise, geminin denizde seyir veya seferde olduğu süreler ile bunun uzantısı geminin limanda bulunduğu sırada, fiilen gemide görevli olarak geçirilen ve denizle bağlantının kopmadığı çalışmalardır. Aksi halde, Yasa koyucu böyle bir zorunluluğa gerek görmez ve gemide çalışanların koşulsuz itibari hizmetten yararlanabileceğini hükme bağlardı. (Hukuk Genel Kurulu - 2001/21-21 E, 2001/52 K)

Dava konusu olayda; davacı sigortalının; gerçekten gemi adamı olduğu ve dava konusu dönemin tamamında gemi adamı olarak çalıştığına ilişkin hizmetin geçtiği gemiye ait gemi hareket kayıt jurnali ile gemi çalışanlarını gösterir yola elverişlilik belgesi, kaptanlık ruhsatı, gemi adamlığı belgesi ve benzeri belgelerle kanıtlanmadığı gibi iş yerinde yaptığı işe

ilişkin olarak işyeri sicil dosyası da getirtilmemiştir. Davacının gemi adamı olarak çalıştığının ispatlanılması durumunda ise ikinci koşulun şartlarının bulunup bulunmadığı araştırılarak davacının geminin seferde veya limanda bulunduğu sırada; ne kadar süre gemide görev yaptığı veya fiili olarak çalıştığı, ne kadar sürenin ise gemi dışında, sosyal tesis veya başka bir yerde geçirildiği açıkça ortaya konmamış, global bir şekilde tüm sürelerin itibari hizmetten sayılmasına karar verilmiştir. Bu tür bir kabul ise; Yasanın amaç ve içeriğine uygun bulunmamaktadır.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.