Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/11955 K.2011/12037

Davacı,24.11.1992 tarihinden itibaren zorunlu SSK'lı çalışmaları dışında Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının 24.11.1992 tarihinden itibaren dava tarihine kadar 506 sayılı Yasaya tabi zorunlu sigortalı olduğu süre dışında Tarım ... sigortalısı olduğunun tespiti ve 5763 sayılı Kanunun prim borçlarının yeniden yapılandırılması ile ilgili hükümlerinden yararlandırılması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davacının 1.1.1987 tarihinde başlayan Tarım ... sigortalılığının kısa süreli SSK’lı çalışması nedeniyle tümden iptali yerinde görülmediğinden davacının 5 günlük kısa süreli SSK'na tabi zorunlu sigortalılık süresi dışında kalan sürelerde olmak üzere Tarım ... sigortalılığının 1.8.2008 tarihine kadar devam ettiğinin tespitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş Tarım ... hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurumca başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından Tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kuruma kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurumca resen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı resen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği resen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, Tarım Satış Kooperatifler Kanununa göre kurulan ... Ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir.

Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Gerçekten Tarım ... sigortası kapsamında kesintisiz tarımsal faaliyetin bulunduğunun anlaşıldığı hallerde, gerek 506 ve gerekse 1479 sayılı Yasalar kapsamındaki kısa süreli çalışmaların 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığı tümden sona erdirmeyeceği, 2926 sayılı Yasanın 36 ve 10.maddesindeki şartlarında gerçekleşmesi halinde 506 ve 1479 sayılı Yasalar kapsamındaki kısa süreli çalışmalar dışında kalan süreler bakımından Tarım ... sigortalısı olunduğunun kabulünün gerekeceği, 506 ve 1479 sayılı Yasalar kapsamındaki çalışmaların uzun süreli olduğu hallerde ise,

tarımsal faaliyetin kesintiye uğradığının ve anılan çalışmaların sona ermesinden sonra, 2926 sayılı yasa kapsamında sigortalılığın yeniden başlatılabilmesi için, doğrudan prim yatırılması veya aynı yasanın 36.maddesine göre ürün bedelinden tevkifat yapılması yoluyla yeniden kayıt ve tescil yolundaki iradenin ortaya konulması gerektiği dairemizin giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir.

Yapılan incelemede davacının davalı Kurumca 1.1.1987 tarihinde Tarım ... sigortalısı olarak kayıt ve tescil edildiği, teslim ettiği ürün bedellerinden ...'a prim kesintisi yapılmadığı, Ziraat Odası kaydının 31.10.2000-19.8.2009 tarihleri arasında devam ettiği, davacı adına kayıtlı herhangi bir zirai gayrimenkulü bulunmadığı, zirai amaçlı Tarım Kooperatiflerine üyelik kaydının bulunmadığı, zirai kredi kullanmadığı,

muhtar beyanı ile babasına ait arazilerde çiftçilik ve hayvancılık ile uğraştığı, zabıta araştırması ile çiftçilik ve hayvancılık ile uğraştığı, babasına ait 4,5 dönüm arazide nar yetiştiriciliği yaptığı, 25.11.1992- 31.11.1992 tarihleri arasında 5 gün 506 sayılı Yasaya tabi zorunlu sigortalı çalışması nedeniyle Tarım ... sigortalılığının 24.11.1992 tarihinde durdurulduğu, 28. 7.2008 tarihli dilekçesi ve prim ödemesi nedeniyle 1.8.2008 tarihinde Tarım ... sigortalılığının yeniden başlatıldığı davacının 1.1.1987 -24.11.1992 tarihleri arasında sigortalı olduğu konusunda taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı görülmüştür.

Mahkemece davacının 1.1.1987 tarihinden 1.8.2008 tarihine kadar 25.11.1992- 31.11.1992 tarihleri arasındaki kısa süreli 506 sayılı Yasaya tabi 5 günlük zorunlu sigortalı çalışmalarının dışında davanın kabulüne karar verilmiş ise de davacının 506 sayılı Yasaya tabi kısa süreli çalışmasından sonra Tarım ... sigortalılık faaliyetlerinin devam ettiğinin kabulü ancak 2926 sayılı Yasanın 10.maddesinde belirtilen kayıtların varlığı halinde mümkündür. Somut olayda ise dosya içinde böyle bir kaydın bulunduğuna ilişkin bir belge bulunmamaktadır.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.