Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/13479 K.2011/2237

Davacı,1.7.1991 tarihinden itibaren tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine,27.4.2009 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte emekli aylıkların ödenmesine ve aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere, göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava: 1479 sayılı Yasa kapsamındaki 30.05.1991-30.06.1991 tarihleri arasındaki kısa süreli sigortalı çalışmaları dışında, 01.05.1991-27.04.2009 tarihleri arasında, 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olduğunun tespiti, yaşlılık aylığı isteminin reddine ilişkin Kurum işleminin iptali ile 27.04.2009 tahsis talep tarihinde yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti ve birikmiş aylıkların ödenmesi gereken tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece davacının 01.07.1991-27.04.2009 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olduğunun tespitine, yaşlılık aylığı isteminin reddine ilişkin Kurum işleminin iptaline ve 27.04.2009 tarihi itibarıyla yaşlılık aylığı almaya hak kazandığından bu tarihten itibaren ödeme tarihlerine göre maaşının yasal faiz uygulanmak suretiyle davacıya ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiş ve bu karar süresinde davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacının 1479 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli sigortalı çalışmaları dışında 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olduğunun ve tahsis talep tarihinde yasanın aradığı şartlara sahip bulunduğundan yaşlılık aylığına hak kazandığının kabulü ile aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline ilişkin yerel mahkeme kararı isabetlidir. Ancak, 27.04 2009 tarihi itibarıyla yaşlılık aylığı almaya hak kazandığından bu tarihten itibaren ödeme tarihlerine göre aylığının yasal faiz uygulanmak suretiyle davacıya ödenmesi gerektiğinin tespitine ilişkin karar hatalı olmuştur.

1479 sayılı yasanın 37 ve 5510 sayılı yasanın 30. maddelerinde “Yaşlılık aylığının, sigortalının, aylık bağlanması için Kurumda yazılı istekte bulunduğu tarihi takip eden aybaşından başlatılacağı” düzenlenmiştir.

Bu duruma göre de davacının tahsis talep tarihinde yaşlılık aylığı bağlanmasına ilişkin yasal koşulları taşıdığından, tahsis talebini takip eden aybaşı olan 01.05.2009 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti yerine, tahsis talep tarihi itibarıyla yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine karar verilmesi hatalı olmuştur.

Faize gelince: bir para alacağına faiz yürütülebilmesi için miktarı açıklanmış, harcı yatırılmış bir alacak talebi, diğer bir deyişle usulüne uygun olarak açılmış bir alacak davası mevcut olmalıdır. Somut olayda böyle bir dava söz konusu değildir. Öte yandan bir para borcunun miktarı kesin olarak belli değilse ya da ancak inceleme sonucu belirlenebilecek durumdaysa böyle bir para alacağına faiz yürütülemez.

Kaldı ki aylık talebi üzerine 1479 sayılı Yasanın 65 ve 5510 sayılı Yasanın 42. maddeleri gereğince Kurumun 3 aylık bir inceleme süresi bulunduğu gibi her bir aylık farklı tarihte ödeneceğinden faiz başlangıç tarihinin tespitinde bu tarihlerin infazda tereddüde yol açmayacak şekilde ayrı ayrı belirtilmesi gerektiği ortadadır. Hal böyle olunca da mahkeme kararının bu yönüyle HUMK'nun 389. maddesine aykırı olduğu açık ve seçiktir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgulara aykırı biçimde yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı ,düzeltilerek onanmalıdır.