Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/1360 K.2011/1789

Davacı, 1479 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılık başlangıç tarihinin 8.8.1980 olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının 1479 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılık başlangıç tarihinin 08.08.1980 olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Mahkeme, davanın kısmen kabulü ile davacının zorunlu Bağ-Kur sigortalılık başlangıç tarihinin 22.03.1985 olduğunun tespitine, 08.08.1980 - 22.3.1985 devresine ait Bağ-Kur zorunlu veya isteğe bağlı sigortalılık isteğinin yerinde olmadığının tespitine, aksine kurum işleminin iptaline, davacının 22.03.1985-01.09.1996 devresi Bağ-Kur sigortalılığının 1479 sayılı kanunun Ek 19. maddesindeki hükme tabi olduğunun tespitine, davacının diğer taleplerinin reddine karar vermiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 08.08.1980 tarihinden itibaren kuyumculuk mesleği nedeniyle Oda kaydının bulunduğu, 03.02.1998 tarihinden itibaren esnaf sicilinde kayıtlı olduğu, 29.03.1983-05.07.1983 tarihleri arasında bakkalık mesleği nedeniyle vergi kaydının bulunduğu, 29.03.1993-31.08.1996 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı çalışmalarının bulunduğu,

Kurumun isteğe bağlı sigortalı giriş bildirgesine göre davacıyı 12.09.1996-31.08.2004 tarihleri arasında isteğe bağlı Bağ-Kur'lu olarak tescil ettiği, mahkemenin giriş bildirgesinde davacının serbest meslek sahibi olduğunun yazılması ve Kurumun davacıya yönelik 13.01.1997 tarihli yazısında davacının mecburi sigortalı olduğunu kabul etmesine karşın üzerine düşen araştırma görevini yerine getirmediği gerekçesiyle davacının zorunlu Bağ-Kur sigortalılık başlangıç tarihinin 22.03.1985 olduğunun tespitine karar vermiştir.

1479 Sayılı Yasa'da 506 Sayılı Yasa'nın 79. Maddesine koşut geçmiş Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. Hal böyle olunca geçmiş Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine karar verilmesine yasaca olanak bulunmamaktadır.

Diğer yandan 1479 sayılı Yasa'ya 4956 sayılı Yasa ile eklenen ve 2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren Geçici 18. maddesinde bu Kanuna göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde 04/10/2000 tarihine kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olan sigortalıların sigortalılık hak ve mükellefiyetlerinin 04/10/2000 tarihinden itibaren başlayacağı,ancak, bu Kanuna göre zorunlu sigortalı olarak tescil edilmiş olanların sigortalılıkları,

bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren altı ay içinde Kuruma yazılı olarak başvurmaları ve 20/04/1982-04/10/2000 tarihleri arasındaki vergi kayıtlarını belgelemek ve belgelenen bu sürelere ilişkin olarak 49 uncu ve ek 15 inci maddelere göre hesaplanacak prim borçlarının tamamını, tebliğ tarihinden itibaren bir yıl içinde, ödeme tarihinde bulundukları gelir basamağının yürürlükte olan prim tutarı üzerinden ödemek kaydıyla bu sürelerin sigortalılık süresi olarak değerlendirileceği bildirilmiştir.

Somut olayda, davacı, Kurum kayıtlarına 12.09.1996 tarihinde giren isteğe bağlı sigortalı giriş bildirgesi ile 1479 sayılı Yasa'nın 79.maddesine göre isteğe bağlı Bağ-Kur sigortalısı olarak tescil edilmiş ve bu sigortalığı 31.08.2004 tarihine kadar devam etmiştir.

Davacının 04/10/2000 tarihinden önce zorunlu Bağ-Kur tescili bulunmadığı gibi 1479 sayılı Yasa'ya 4956 sayılı Yasa ile eklenen Geçici madde 18’in yürürlüğe girdiği 02.08.2003 tarihinden itibaren altı ay içinde vergi borçlanması talebi de bulunmamaktadır.

Bu nedenle davacının 29.03.1983-05.07.1983 tarihleri arasındaki vergi kaydına dayalı olarak 04.10.2000 tarihinden önce zorunlu Bağ-Kur sigortalı sayılması veya zorunlu sigortalılık başlangıç tarihinin bu tarihten öncesine götürülmesi mümkün değildir.

Bunun yanında 04.10.2000 tarihinden önce bakkal olarak Oda, kuyumcu olarak vergi kaydı bulunan davacının isteğe bağlı sigortalı tescilinin yapıldığı 12.09.1996 tarihinden önce zorunlu Bağ-Kur sigortalısı olarak tescili yönünde herhangi bir talebi bulunmadığı gibi zorunlu sigortalı olarak tescilini gerektirir kayıt ve belgeleri de Kuruma sunmadığı,

davacının Kuruma yansıyan sigortalılık iradesinin isteğe bağlı olduğu ve bu iradesini de kesintisiz olarak 31.08.2004 tarihine kadar sürdürdüğü anlaşılmakla isteğe bağlı sigortalı giriş bildirgesinde davacının mesleğinin "serbest meslek " yazılması ve Kurumun 13.01.1997 tarihli yazısında isteğe bağlı sigortalı olan davacıdan hatalı olarak zorunlu sigortalı şeklinde bahsetmesi yukarıda anılan yasal hükümler çerçevesinde davacının 04.10.2000 tarihinden önce zorunlu sigortalı sayılmasına olanak vermez.

Bu nedenlerle mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.