Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/14089 K.2012/12424

Davacı, emekli maaşının ... 1. İş Mahkemesinin 2002/1004 Esas sayılı kararı uyarınca tespitine ve artırılmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının davalıya ait işyerinde çalıştığı dönemde ücretinin eksik gösterilmesi nedeniyle Kuruma eksik ödenen primler üzerinden bağlanan yaşlılık aylığının kesinleşen işçilik alacakları davasında belirlenen ücretler esas alınarak bu oranlarda artırılması istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulü ile davacının Kasım 2002 tarihindeki ilk emekli maaşının 286,17 TL olduğunun ve bu emekli maaşı esas alınarak daha sonraki maaşlarının da zam oranları nazara alınarak belirlenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

Uyuşmazlık, yaşlılık aylığının artırılması istemi ile birlikte prime esas kazancın tespiti istemini de içermektedir.Bu tür davaların kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği, Yargıtayın ve giderek Dairemizin yerleşmiş ictihadı gereğidir.

506 sayılı Yasa'nın 77. madde 1. fıkrasında prim hesabında gözönünde tutulacak kazançlar belirtilmiş, 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasa'nın 80.maddesinde de benzer düzenlemeye yer verilmiştir.Yasal dayanağı 506 sayılı Yasa'nın 77/1. ve 79/10. maddesi olan bu tür davalarda,

hizmetleri Kuruma bildirilen davacının aldığını iddia ettiği ücret konusu üzerinde durulmalı bildirilen sürenin evvelinde ve sonrasında beyyine başlangıç sayılabilecek ödeme belgeleri ve sair bu nitelikte bir belge yoksa Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu m.288 de yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarında yazılı delil aranmalı bu sınırlar altında kalan ücret alma iddialarında ücret miktarları tanıklardan sorulmalı 506 sayılı Kanun madde 3 B ve D de olduğu gibi ücretin sigortalı sayılmanın koşulu olan durumlarda ücret alma olgusunun var olup olmadığı özellikle saptanmalıdır.

Bu davalarda işverenin kabulünün tek başına hukuki bir sonuç doğurmayacağı gözönünde tutulmalıdır.

Somut olayda, mahkemece işverene karşı açılan ve Yargıtay tarafından onanarak kesinleşen ücret ve işçilik alacakları davaları dikkate alınarak düzenlenen bilirkişi raporuna göre davacının prime esas kazançlarının kesinleşen dosyalarda hükmolunan rakamlara göre yükseltilmesi gerektiğinin kabul ile yaşlılık aylığının bu oranda artırılmasına karar verilmiş ise de Kurumun taraf olmadığı işverene karşı açılan, bu nedenle Kurumu bağlamayan davalarda hükmolunan rakamların esas alınması ve HUMK m.288 de yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delil ile ispat edilmesi gerektiğinin gözetilmemesi isabetsiz olmuştur.

Yapılacak iş; davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınarak, bu davanın yaşlılık aylığının artırılması istemi ile birlikte prime esas kazancın tespiti istemini de içerdiğini kabul etmek, işverene karşı açılan, Kurumun taraf olmadığı davalarda hükmolunan rakamların Kurumu bağlamayacağını ve HUMK m.288 de yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delil ile ispat edilmesi gerektiğini gözetmek, buna göre davacının Kuruma bildirilen prime esas kazancında hata olup olmadığını tespit etmek ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek çıkacak sonuca göre diğer talepleri ile ilgili bir karar vermektir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.