Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/1918 K.2010/6576

Davacı, Kurum işleminin iptaliyle 01.06.1994-31.05.2004 tarihleri arasında zorunlu tarım ... sigortalısı olduğunun ve Eylül 2008 tarihi itibariyle ödenmemiş prim borcu bulunmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, taraf vekillerince tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre davalının tüm temyiz itirazlarının reddine. 2-Davacı temyizine gelince; dava, davacının 01.06.1994-31.05.2004 tarihleri arasında Tarım ... sigortalısı olduğunun ve davalı Kuruma prim borcu bulunmadığının tespitine ilişkindir. Mahkemece davacının 01.06.1994-31.12.1998 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine, fazla talebin reddine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş Tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından Tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan re'sen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için Kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, Tarım Satış Kooperatifler kanununa göre kurulan ... Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir.

Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Yapılan incelemede davacının Ofçay fabrikasına teslim ettiği ürün bedellerinden Mayıs 1994, Mayıs 1996, 1997, 1998 ve 2004 yıllarında ...’ prim kesintisinin yapıldığı, ziraat odası kaydının 01.10.1994 tarihinden beri devam ettiği, Ziraat Odası çiftçilik belgesinde 1943m² arazisi olduğunun bildirildiği, davacının açtığı Trabzon İş Mahkemesi'nin 2007/1593 Esas nolu dosyasında görülen dava ile davacının 1.4.1994-31.5.2004 tarihleri arasındaki dönem yönünden tespit talep ettiği ancak yargılama sırasında davalı Kurumca mahkemeye yazılan 20.06.2008 tarihli yazı ile davacının önce sigortalığının 1.6.2004 tarihinde başlatıldığının bildirildiği,

Trabzon İş Mahkemesinin 2006/575 Esas nolu dosyasında kesinleşen karar uyarınca davacının sigortalılık başlangıcının 1.6.1994 tarihine çekildiğinin bildirildiği, mahkemece konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği verilen kararın Dairemizin 23.7.2008 tarihli kararı ile onandığı ne var ki Trabzon İş Mahkemesinin 2007/575 Esas nolu dosyasında görülen davanın davacısının ... kızı 10.10.1952 doğumlu ..., davacının ... kızı 3.1.1950 doğumlu ... olduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece 01.06.1994-31.12.1998 tarihleri arasındaki dönem yönünden verilen tespit kararı doğru isede davacının 1.10.1994 tarihinde başlayan ve devam eden ziraat oda kaydına göre 01.01.1999-31.05.2004 tarihleri arasındaki süreninde tespitine karar verilmesi gerekirken bu döneme ilişkin istemin reddine karar verilmiş olması ayrıca prim borcu bulunmadığının tespiti istemi ile ilgili olumlu olumsuz hüküm kurulmamış olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.