Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/2523 K.2011/3388

Davacı, 20.4.1982-31.12.1987 ve 3.31994-19.8.2005 tarihleri arasındaki dönemler dışında 15.11979-15.6.2005 tarihleri arasındaki ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, davacının 20.4.1982-31.12.1987 ve 3.3.1994-19.8.2005 tarihleri dışında 15.1.1979-15.6.2005 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa’ya tabi esnaf ... sigortalı olduğu sürelerin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, istemin kısmen kabulüyle davacının 15.3.1979-31.12.1987 ve 3.3.1994-15.6.2005 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasaya tabi ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

1.4.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesinde zorunlu ... sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesi değiştirilecek zorunlu ... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş,

2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 6.7.1983 tarihli giriş bildirgesi üzerine davalı kurumca 20.4.1982 tarihi itibariyle 1479 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olarak kayıt ve tescil edildiği, vergi kaydının bitimiyle 31.12.1987 tarihinde terkin edilip, 3.3.1994 tarihinde devam eden Limited Şirket ortaklığı ve Ticaret Odası kaydından dolayı yeniden tescil edildiği, davacının 15.3.1979-31.12.1987 ve 25.2.1976-21.11.1983 tarihleri arasında vergi kaydının bulunduğu, 3.3.1994 tarihinden itibaren Ticaret Odası kaydının devam ettiği, Esnaf ve Sanatkarlar Sicili, kaydının bulunmadığı, ilk prim ödemesini 1992 affından yararlanarak yaptığı ve kurumca terkli haliyle kabul edilen toplam sigortalılık süresinin 17 yıl 1 ay 27 gün olduğu anlaşılmaktadır.

14.4.1982 tarih ve 2654 sayılı Yasanın 13 maddesi ile eklenen 1479 sayılı Yasanın Ek Geçici 13 maddesine göre “1479 sayılı Kanun ve aynı Kanunda değişiklik yapan kanunlara göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olanların her türlü hak ve mükellefiyetleri bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte başlar.

Ancak, bu Kanuna göre zorunlu sigortalı olarak kayıt ve tescilli bulunmak kaydı ile, 01/10/1972 tarihinden bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar vergi dairelerine kayıtlı olarak kendi nam ve hesabına bağımsız çalıştıklarını belgeleyen sigortalılar belgeledikleri süreyi borçlanabilirler.

Borçlanma primleri sigortalının bulunduğu basamak üzerinden yürürlükteki prim tutarlarına göre hesaplanarak defaten veya bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren en geç iki yıl içinde ödenir. Bu süre içinde primi ödenmeyen borçlanma süreleri hizmetten sayılmaz. Borçlanma talebi bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren bir yıl içinde Kuruma yazılı olarak yapılır ve bu süre içinde vergi dairelerince verilecek belgelerle tevsik edilir”

Somut olayda davacının vergi kaydı 15.3.1979 tarihinde başlamakla birlikte 1479 sayılı Yasanın Ek Geçici Madde 13. maddesine göre süresinde müracaatta bulunarak borçlanmadığından sigortalılık süresi 20.4.1982 tarihinde başlayacağından mahkemece 15.3.1979-20.4.1982 tarihleri arası dönem yönünden sigortalı olduğunun tespitine karar verilmesi mümkün değildir. Öte yandan davacının kurumca sigortalı sayıldığı 20.4.1982-31.12.1987 ve 3.3.1994-15.6.2005 tarihleri arası dönem yönünden uyuşmazlık bulunmadığı ve yeniden tespitinde hukuki yararı olmadığından bu dönem için verilen tespit kararı da yerinde değildir.

Yapılacak iş; davacının 20.4.1982 tarihinden önceki dönem yönünden sigortalılık tespiti isteminin şartları bulunmadığından, 20.4.1982-31.12.1987 ve 3.3.1994-15.6.2005 tarihleri arası dönem yönünden ise uyuşmazlık bulunmadığı ve yeniden tespitinde hukuki yarar bulunmadığından bu dönemlere ilişkin istemin reddine karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.