Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/3637 K.2011/5529

Davacı, yapmış olduğu yurt dışı hizmet borçlanmasının iptaline ilişkin Kurum işleminin iptaliyle, borçlanmanın geçerli olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, 3201 sayılı Yasa gereğince yapılan borçlanma işleminin geçerli olduğunun tespiti ile borçlanmayı iptal eden Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile davacının yaptığı borçlanma işleminin geçerli olduğunun tespiti ile borçlanma ve tahsis işlemini iptal eden Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.

3201 sayılı Yasa'nın 6/A maddesi uyarınca borçlanılan süreler de değerlendirilerek aylık bağlanabilmesi için yurda kesin dönüş yapılmış olması gerekmektedir. Zira, borçlanmanın geçerliliği için yurda kesin dönüşü şart kılan 3201 sayılı Yasa’nın 3. maddesi 4958 sayılı Yasa’nın 56. maddesi ile değiştirilip söz konusu şart madde kapsamından çıkarılmışsa da, anılan yasanın tahsis koşullarını düzenleyen 6. maddesinde benzer nitelikte bir değişiklik yapılmadığından kesin dönüş şartı gerçekleşinceye kadar sigortalıya yaşlılık aylığı tahsisi mümkün değildir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacının 11.9.1986-1.1.1994 tarihleri arasında yurt dışında (Almanya’da) geçen hizmetlerini 3201 sayılı Yasa gereğince borçlanarak, borçlanma bedelini ödediği ve 18.7.1995 tarihli talebi dikkate alınarak 01.08.1995 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlandığı, daha sonra Alman Sigorta Mercii’nden alınan hizmet cetvelinden davacının yurda kesin dönüş yapmadığı ve 14.02.1997 tarihine kadar işsizlik yardımı aldığı anlaşıldığından bahisle Kurum tarafından davacının yaşlılık aylığının bağlanış tarihi itibariyle iptal edildiği ve ödenen aylıkların davacıdan geri alındığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece, davacının 31.12.2005 tarihinden itibaren Almanya'da aktif sigortalı olarak çalışmadığı, işsizlik sigortasından yardım almadığı gerekçesiyle bu tarihte yurda kesin dönüş yaptığı kabul edilerek yazılı şekilde karar verilmiş ise de davacının yurt dışı ilişkisinin bitip bitmediğinin yöntemince araştırılmadığı görülmektedir.

Yapılacak iş; davacının Türkiye’de ikamet ettiği adresi davacıdan sormak, hangi tarihten itibaren bu adreste oturduğunu zabıta ve muhtarlık aracılığı ile araştırmak, yurda giriş-çıkış yaptığı tarihlere Emniyet Müdürlüğü'nden sorulup davacının pasaport fotokopileri temin edilip Kurumdan 31.12.2005 tarihinden günümüze kadarki süreyi kapsayan TR4 formu getirtilerek tüm deliller birlikte değerlendirilerek davacının yurda kesin dönüş yapıp yapmadığını saptamak, kesin dönüş yapmış ise kesin dönüş tarihini takip eden aybaşından itibaren aylık bağlamaktan ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.