Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/3767 K.2011/5075

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 1984 yılının 6.ayından 1998 yılının 2.ayına kadar geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davacılar ile davalılardan Kurum, ... Metal San.Tic.Ltd.Şti.Vekilleri ve ..., ... mirasçıları tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre temyiz eden davalıların tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine, 2-Davacı, 1984 yılının 6. ayından 1998 yılının 2. ayına kadar davalılardan işverenlere ait demir doğrama işyerinde sürekli olarak çalıştığının tesbitini istemiştir. Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davacının 01.05.1989-10.01.1995 tarihleri arasında davalılardan ... ve ...'e ait işyerinde; 10.01.1995-20.02.1998 tarihleri arasında ise davalılardan ... Metal Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. işyerinde sürekli çalıştığının tesbitine, fazla istemin reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davalılardan ... ve ...'e ait işyerinden 01.05.1986 tarihli işe giriş bildirgesinin davacı adına verildiği ve 01.05.1986-31.01.1987 tarihleri arasında, 01.05.1989 tarihinden 1990 yılı 1. dönemine kadar ve 01.08.1992-21.12.1993 tarihleri arasında Kuruma davacının hizmetlerinin kısmi olarak bildirildiği, 01.03.1989-30.04.1989 tarihleri arasında 562860 sicil nolu dava dışı İmdat Dağıstan'a ait işyerinden davacının çalışmalarının Kuruma bildirildiği, davalılardan ...

Metal Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ait işyerinden ise, (-) 1995 yılı 1. döneminden 20.02.1998 tarihine kadar davacının hizmetlerinin kısmi olarak Kuruma bildirildiği, davalılar tarafından işyeri kayıtlarının ibraz edilmediği ve davacının 02.06.1987-03.12.1988 tarihleri arasında askerlik hizmetini yaptığı anlaşılmaktadır.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 01.10.2008 günü yürürlüğe giren geçici 7. maddesinde, bu Yasanın yürürlük tarihine kadar 506 sayılı, 1479 sayılı, 2925 sayılı, bu Yasa ile mülga 2926 sayılı, 5434 sayılı Yasalar ile 506 sayılı Yasa'nın geçici 20. maddesine göre sandıklara tâbi sigortalılık başlangıçları ile hizmet süreleri, fiilî hizmet süresi zammı, itibarî hizmet süreleri,

borçlandırılan ve ihya edilen süreler ve sigortalılık süreleri tabi oldukları Yasa hükümlerine göre değerlendirileceği yönündeki hükmün öngörülmüş olması ve genel olarak yasaların geriye yürümemesi (geçmişe etkili olmaması) kuralı karşısında davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasa'nın 79/10. maddesidir.

Anılan maddede, yönetmelikle tespit edilen belgeler işveren tarafından verilmeyen sigortalıların çalıştıkları hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde dava açacakları hükmü öngörülmüştür. Madde de belirtildiği üzere, yönetmelikle tespit edilen belgelerin (işe giriş bildirgesi ve dönem bordrolarının) verilmesi durumunda 5 yıllık hakd üşürücü süreden bahsedilemeyeceği açık-seçiktir.

Hal böyle olunca, somut olayda, tesbiti istenilen ve mahkemece tesbitine karar verilen süreler dışında 01.05.1986-01.03.1989 tarihleri arasında da 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğinden söz edilemeyeceği ortadadır.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin özellikle davacının askerlik süresi ve mahkemece tesbitine karar verilen süreler dışında 01.05.1986-01.03.1989 tarihleri arasında da davalılardan ... ve ...'e ait işyerinde çalıştığının tesbitine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.