Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/4992 K.2011/6737

Davacı, başlangıç tarihi itibariyle Tarım ... sigortalılığının iptaline, Tarım ... sigortalısı olmadığının ve davalı kuruma borçlu olmadığının tespitine, yaşlılık aylığının 1.11.2008 tarihinden itibaren durdurulması yönündeki kurum işleminin iptaline ve bu tarihten itibaren yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, tarımsal faaliyeti bulunmayan davacının 22.10.2008-06.02.2009 tarihleri arasında Tarım ... sigortalısı olmadığının tesbiti ile Tarım ... sigortalı sayılması nedeniyle kesilen yaşlılık aylığından dolayı Kuruma 10.872,42 TL borçlu olmadığının tesbitine,01.11.2008 tarihi itibariyle yaşlılık aylığının durdurulmasına ilişkin Kurum işleminin iptaline,bu tarihten itibaren yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tesbiti istemine ilişkindir. Mahkemece istemin kabulüne karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 04.11.2008 tarihli bildirgeye göre Ziraat Odasındaki kaydına dayanılarak Kurum tarafından 22.10.2008 tarihi itibariyle Tarım ... sigortalısı olarak tescil edildiği,hiç prim ödemesinin olmadığı,24.10.2008-06.02.2009 tarihleri arasında Ziraat Odasına kayıtlı olduğu,davacının beyanı dikkate alınarak 06.02.2009 tarihinde Sandıklı Ziraat Odası tarafından davacının gelirlerinden bu faaliyetine ilişkin masraflar düşüldükten sonra kalan tutara göre hesaplanan aylık ortalama gelirinin,5510 sayılı Yasa'nın 82.maddesine göre prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz katından az olduğunun tesbit edildiği,satış

nedeni ile 2001 yılında edindiği bahçe niteliğinde ½ hissesine sahip olduğu 624m2 ve tam hissesine sahip olduğu 776 m2 yüzölçümünde iki ayrı taşınmazının bulunduğu,mahkemece dinlenen tanık Yusuf Işıldak'ın beyanına göre, 1 dekardan az olan tarlasına haşhaş ektiği,kayıt yaptırmadan ektiği için ceza aldığı,bunun üzerine Ziraat Odasına kayıt yaptırdığı anlaşılmaktadır.

3201 sayılı Yasa'nın 6.maddesinin B) fıkrasına göre, Kanun hükümlerinden yararlanmak suretiyle aylık bağlananlardan tekrar yurt dışında yabancı ülke mevzuatına tabi çalışanlar, ikamete dayalı bir sosyal sigorta ya da sosyal yardım ödeneği alanların aylıkları, tekrar çalışmaya başladıkları veya ikamete dayalı bir ödenek almaya başladıkları tarihten itibaren kesilir. Türkiye'de sigortalı olarak çalışmaya başlayanlar hakkında 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalışılmasına ilişkin hükümleri uygulanır.

-/-

...2...

Yurt içinde veya yurt dışında çalışması sona erenlerin veya ikamete dayalı bir ödenek alanlardan ödenekleri sona erenlerin, aylıklarının tekrar ödenmesi için yazılı talepte bulunmaları halinde, talep tarihini izleyen ay başından itibaren aylıkları tekrar ödenmeye başlanır.

Öte yandan, 5510 Sayılı Yasa'nın 6/1-ı maddesinde; Kamu idareleri hariç olmak üzere, tarım işlerinde veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz işlerde çalışanlar ile tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan; tarımsal faaliyette bulunan ve yıllık tarımsal faaliyet gelirlerinden, bu faaliyete ilişkin masraflar düşüldükten sonra kalan tutarın aylık ortalamasının, bu Kanunda tanımlanan prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz katından az olduğunu belgeleyenlerin 4 üncü maddeye göre sigortalı sayılmayacağı ve 5510 Sayılı Yasanın 6/2. maddesinde; Birinci fıkranın (ı) bendinin uygulanmasında, Türkiye Ziraat Odaları Birliğinin görüşünün alınacağı bildirilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan, 6111 sayılı Yasa'nın 39.maddesi ile değişik 5510 sayılı Yasa'nın 82.maddesine göre ise, “Bu Kanun gereğince alınacak prim ve verilecek ödeneklerin hesabına esas tutulan günlük kazancın alt sınırı, sigortalıların yaşlarına uygun asgarî ücretin otuzda biri, üst sınırı ise 16 yaşından büyük sigortalıların günlük kazanç alt sınırının 6,5 katıdır.

Somut olayda, mevcut delillere göre davacının odaya kayıtlı olduğu dönemde tarımsal faaliyetinin devam ettiği sabit ise de davacının beyanı dikkate alınarak 06.02.2009 tarihinde Ziraat Odası tarafından davacının gelirlerinden bu faaliyetine ilişkin masraflar düşüldükten sonra kalan tutara göre hesaplanan aylık ortalama gelirinin,5510 sayılı Yasa'nın 82.maddesine göre prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz katından az olduğu tesbit edildiği halde mahkemece bu husus araştırılmadan eksik inceleme ve araştırma sonucu davacının tarımsal faaliyetinin bulunmadığı,yalnızca Ziraat Odasına kaydına dayanılarak tescil edildiği gerekçesiyle yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

Yapılacak iş,5510 sayılı Yasa'nın 82.maddesi uyarınca Türkiye Ziraat Odaları Birliğinden toplam 1400 m2 bahçesi olan ve haşhaş eken bir kişinin 2008 ve 2009 yıllarında bu faaliyete ilişkin masraflar düşüldükten sonra kalan aylık ortalamasının prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz katından az olup olamayacağını sormak, tarımsal faaliyeti nedeniyle davacının kazancını tesbit etmek ve sonucuna göre davacının Tarım ... sigortalılığı ve diğer talepleri ile ilgili karar vermektir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.