Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/6344 K.2010/8563

Davacı, 18.07.2000-01.10.2004 tarihleri arasında tarım ... sigortalılığının geçerli olduğunun ve bu döneme ilişkin yersiz sağlık karnesi kullanımı nedeniyle Kuruma borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre, davacı ve davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine, 2-Davacı, Kurum'ca iptal edilen 18.07.2000-01.10.2004 tarihleri arasında Tarım ... sigortalılığının geçerli olduğunun ve bu döneme ilişkin yersiz sağlık karnesi kullanımı nedeniyle davalı Kuruma 5.513.00-TL borçlu olmadığının tesbitini istemiştir. Mahkemece,davanın kısmen kabulü ile; davacının hizmet tespitine ilişkin talebinin reddine, yersiz karne kullanımından dolayı Kurum'a 5.513 TL borçlu olmadığının tesbitine karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile varılmıştır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden,davacının 01.04.2000 tarihinde 2926 sayılı Yasa kapsamında Tarım ... sigortalısı olarak tescilinin yapıldığı,18.07.2000 tarihinde 506 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı çalışması nedeniyle 18.7.2000 tarihi itibariyle terkin edildiği,01.10.2004 tarihinde yeniden tescil edildiği,28.04.2000,2000/5-12,2001/1-12, 2002/1-12,2003/1-12,

2004/1-12,2005/1-12,2006/1-6. aylar arasında düzenli prim ödemelerinin bulunduğu,31.03.2000-05.07.2006 tarihleri arasında Ereğli Ziraat Odası kaydının bulunduğu,19.07.2000-21.08.2000 tarihleri arasında 32 gün 15.05.2001-31.05.2001 tarihleri arasında 17 gün ve 24.06.2004-01.09.2004 tarihleri arasında 68 gün 506 sayılı Yasa kapsamında sigortalı çalışmasının bulunduğu, Tarım ... sigortalılığının tesbiti istenen dönem içinde her yıl yurtdışına giriş çıkışlarının olduğu, mahkemece yaptırılan zabıta araştırmasında davacının 10 yıldır Rusya'da çalıştığının,çiftçilikle uğraşmadığının,tarım arazisinin olmadığının tesbit edildiği,

dinlenen davacı tanıklarının yeminli beyanlarında ,davacının 4-6 yıl önce köyden ilçe merkezine taşındığı,bu tarihten sonra sadece yaz aylarında babasının tarlasını ekerek çiftçilik yaptığının belirtildiği, mahkemece davanın reddine dair verilen 2006/1829 E, 2008/80 K sayılı, 11.02.2008 tarihli kararın ,Dairemizce 02.03.2009 tarih, 2008/4809 E, 2009/2992 K sayılı kararı ile,

davacının yaptığı prim ödemelerinin 01.04.2000-18.07.2000 tarihleri arasındaki sigortalılık süresini karşılayan bölümü dışındaki prim ödemelerinin isteğe bağlı sigortalılık kolundan hangi tarihe kadarki sigortalılık süresine karşılık geldiğini Kurumdan sormak ve bildirilecek sürelerde talepde gözetilerek davacının isteğe bağlı sigortalı olduğunun tesbitine karar vermek üzere araştırmaya yönelik bozulduğu, mahkemece bozma ilamına uyulduğu,Kurumdan davacının prim ödemelerine karşılık Kurum'ca kabul edilen süreler dışında isteğe bağlı sigortalılık süresi olarak değerlendirilecek sigortalılık süresi olup olmadığının sorulduğu,

Kurum'ca davacının Kurum'ca kabul edilen sigortalılık süreleri dışında isteğe bağlı sigortalılık kolundan sayılabilecek fazla prim ödemesi olmadığının bildirildiği, Kurum'ca gönderilen prim ödemelerine ve sigortalılık bilgilerine dair ekstrede davacının 2.575.42 TL fazla prim ödemesi olduğu anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık davacının prim ödediği sürelerde Tarım ... sigortalısı sayılıp sayılmayacağı noktasında toplanmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 1479 sayılı Yasanın 79.maddesinde: “ (Değişik madde: 24/07/2003 - 4956 S.K./33. md.)Bu kanunun 24 üncü maddesinin (I) numaralı bendi kapsamına girmeyenlerden, aynı maddenin (II) numaralı bendinin (a) ve (c) alt bentlerinde sayılanlar dışında kalanlar, ev kadınları ve Türkiye'de ikamet eden yabancı uyruklular talepleri halinde isteğe bağlı sigortalı olabilirler.İsteğe bağlı sigortalı olanların basamak seçme ve yükseltmelerinde bu kanun hükümleri uygulanır.İsteğe bağlı sigortalılık,

sigortalılık tescil talebinin Kurum'a intikal ettiği tarih itibariyle başlar ve terk talebinin Kurum'a intikal ettiği tarihte veya diğer sosyal güvenlik kanunlarına tabi olarak çalışmaya başladığı tarihten bir gün önce veya sigortalının toplam borcunun üç aylık prim ve ceza tutarından fazla olması halinde sigortalının daha önce ödediği primlerin tam olarak karşıladığı ayın sonu itibariyle sona erer.2926 sayılı Kanun kapsamına girmeden önce bu kanun kapsamında isteğe bağlı sigortalı olanların, isteğe bağlı sigortalılıkları devam eder.İsteğe bağlı sigortanın hangi esaslara göre yapılacağı bir yönetmelikle düzenlenir." hükmü düzenlenmiştir.

2926 sayılı Yasa'nın ek 3. maddesinde (Ek:24/7/2003-4956/54 md.) "1479 sayılı Kanun'un birinci kısmında yer alan 20 nci madde, ikinci kısım ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci bölümde yer alan maddelerin tamamı, altıncı bölümde yer alan 56 ncı madde dahil 74 üncü maddeye kadar olan maddelerin tamamı ile 76, 78 ve 79 uncu maddeleri, yedinci bölümde yer alan 80 inci maddesi, ek 9, ek 12, ek 13, ek 14, ek 15, ek 16, ek 17, ek 18, ek 19 ve ek 22 nci maddeleri, geçici 10 ve 11 inci maddeleri, 2926 sayılı Kanun'a tâbi sigortalılar hakkında da uygulanır", hükmü düzenlenmiştir.

Öte yandan yurtdışında çalışan Türk vatandaşlarının Türkiye'de isteğe bağlı sigortalı olmasına engel bir yasal düzenleme de bulunmamaktadır.

Somut olayda 1.4.2000-18.7.2000 tarihleri arasındaki dönemle ilgili taraflar arasında ihtilaf bulunmamaktadır. Davacının sigorta primlerini düzenli olarak ödediği, Kurum'da ödemeleri itirazsız kabul ettiğinden, ödenen primlerin Kurum'ca kabul edilen 1.4.2000-18.7.2000 tarihleri arasındaki 2926 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılık süresini karşılayan bölümün dışında kalan fazla ödemenin karşıladığı süre yönünden davacının isteğe bağlı sigortalı olacağı açıkça ortadadır.

Mahkemece bozma ilamı doğrultusunda davalı Kurum'dan davacının prim ödemelerine karşılık Kurum'ca kabul edilen süreler dışında isteğe bağlı sigortalılık süresi olarak değerlendirilecek sigortalılık süresi olup olmadığı sorulması üzerine,

Kurumca davacının Kurumca kabul edilen sigortalılık süreleri dışında isteğe bağlı sigortalılık kolundan sayılabilecek fazla prim ödemesi olmadığının bildirilmesine rağmen Kurum'ca gönderilen prim ödemelerine ve sigortalılık bilgilerine dair ekstrede davacının 2.575.42 TL fazla prim ödemesi olduğunun anlaşılması karşısında bu çelişki giderilmeden bozma ilamı doğrultusunda yapılması istenen işlemler eksik yapılarak yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

Yapılacak iş; davacının yaptığı prim ödemelerinden 01.04.2000-18.07.2000 tarihleri arasındaki sigortalılık süresini karşılayan bölümü dışında kalan kısmının , sağlık primli isteğe bağlı sigortalılık kolundan 18.07.2000-04.10.2004 tarihleri arasında ,506 sayılı Yasa'ya tabi zorunlu sigortalı çalışılan süreler dışlanmak suretiyle ve 18.07.2000 tarihinden başlamak kaydıyla ne kadarlık sigortalılık süresine karşılık geldiğini Kurum'dan sormak ve bildirilecek sürelerde talepde gözetilerek davacının isteğe bağlı sigortalı olduğunun tesbitine karar vererek, sağlık gideri konusunda sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.