Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/6596 K.2012/1901

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 01/08/2003-31/05//2006 tarihleri arasında çalıştığının tespitiyle işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalılar vekillerince temyiz edilmesi ve davalılardan SS ... Konut Yapı Koop Başkan vekilince de duruşma talep edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Sezai Öztürk tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan ve temyiz konusu hükme ilişkin dava, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 435/2. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hallerden hiçbirine uymadığından Yargıtay incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun ve davalı SS ... Koru Konut Yapı Kooperatifinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının 1.8.2003-31.5.2006 tarihleri arasında davalı işyerinde bekçi olarak geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 1.8.2003-31.5.2004 ve 1.7.2004-31.5.2006 tarihleri arasında geçen sigortalı çalışmalarının tespitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Somut olayda, davacının davalı işyerinde çalışmaya başladığına dair Kuruma verilen sigortalı işe giriş bildirgesinin ve bildirilen sigortalı çalışmalarının bulunmadığı, 1.6.2004-30.6.2004 tarihleri arasında dava dışı “...” sayılı işyerinde geçen çalışmasının Kuruma bildirildiği anlaşılmaktadır.

Davacının site yönetimine ait yapının bir kısmını konut olarak kullandığı ve burada yaklaşık 3,5 yıl ailesiyle birlikte yaşadığı, davalı işverenin “bu konutun davacıya herhangi bir çalışması karşılığında değil de yardım amacıyla tahsis edildiğine yönelik” savunmasının hayatın olağan akışına uygun olmadığı gibi davacının davalı kooperatifin yöneticileri ile iş görüşmesi yaptığının ve davalı işyerindeki çalışmasının tanıklarca da doğrulandığı, davacının çevre site çalışanı ve yöneticilerince davalı koperatifin bekçisi olarak tanındığı,

davacının 13.3.2006 tarihinde Yavuz Ltd Şti tarafından siteye getirilen malzemeyi teslim aldığı ve böylece davacının hizmet akdine dayalı olarak davalı işverene ait “koperatif inşaatı” işyerinde çalıştığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık; davacının davalı işyerinde geçen çalışmalarının kesintili mi kesintisiz mi olduğu ve kesintisiz ise tam süreli mi kısmi süreli mi olduğu noktasında toplanmaktadır.

Bir kısım tanık beyanlarına göre davacının balıkçılık yaptığı, kamyonet ile karpuz sattığı ve başka sitelerde de çalıştığı iddia edilmesine karşın bu hususların yeterince araştırılmadığı, davacının davalı işyerinden ücret almadığının kabul edilmesi halinde kendisinin ve ailesinin geçimini sağlamak amacıyla çalışması zorunlu olacağından bu durumda davalı işyerindeki çalışmasının tam süreli olup olamayacağının,

sitenin inşaa halinde olduğu anlaşılmasına göre sitedeki inşaatların durumu ve malzeme stoğu itibariyle tam süreli çalışmaya gerek olup olmadığının ve diğer sitelerdeki (işyerlerindeki) çalışmalarının süresinin ve ne sıklıkta olduğunun araştırılmadığı ve karar yerinde tartışılmadığı,

davacının kamyoneti bulunduğunun belirtilmesine karşın adına araç kaydı, kendi adına ve hesabına bağımsız çalışma sigortalı tescili ( 1479 sayılı Yasa ve 5510 sayılı Yasa'nın 4/1-b maddesi kapsamında sigortalılık tescili) ve vergi kaydı olup olmadığının sorulmadığı ve böylece davacının çalışma olgusunun yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlenmediği anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş, davacı adına araç kaydı, kendi adına ve hesabına bağımsız çalışma sigortalı tescili ( 1479 sayılı Yasa ve 5510 sayılı Yasa'nın 4/1-b maddesi kapsamında sigortalılık tescili) ve vergi kaydı olup olmadığını sormak, davacının balıkçılık, kamyonet ile karpuz satışı yapıp yapmadığını veya başka sitelerde çalışması olup olmadığını araştırmak, sitenin inşaa halinde olduğu anlaşılmasına göre sitedeki inşaatların durumu ve malzeme stoğu itibariyle tam süreli çalışmaya gerek olup olmadığını ve diğer sitelerdeki (işyerlerindeki) çalışmalarının süresinin ve ne sıklıkta olduğunu araştırmak,

davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek toplanacak deliller ile ... 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2006/348 Esas ve 2006/332 Esas, ... Asliye Ceza Mahkemesinin 2008/6 Esas, ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2007/381 Esas sayılı dava dosyaları içerisinde yer alan delillerle birlikte değerlendirilip sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın eksik inceleme ve araştırma sonucunda yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.