Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/7439 K.2011/13910

Davacı, esnaf ... sigortalılık başlangıcının 01.06.1980 tarihi olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının 1.6.1980 tarihinden dava tarihine kadar zorunlu Esnaf ... sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulü ile davacının zorunlu Esnaf ... sigortalılığı başlangıç tarihinin 1.6.1980 olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının zorunlu Esnaf ... sigortalılığı giriş bildirgesini 5.3.1999 tarihinde davalı kuruma verdiği ve kurumca 20.4.1982 tarihi itibariyle tescilinin yapıldığı,dosyadaki iki ayrı sigortalılık bilgilerini içerir belgeden davacının sigortalı giriş ve terk tarihlerinin farklı tarihler olarak belirtildiği,davacının 1.6.1980-31.12.1980 tarihleri arasında vergi kaydının,28.4.1982-30.4.2006 tarihleri arasında esnaf ve sanatkarlar odası kaydının,5.3.1999-5.5.2006 tarihleri arasında ise esnaf sicil kaydının olduğu,5.3.1999 tarihinden sonra 2003 tarihine kadar prim ödemesinin bulunduğu ayrıca 6.11.1979-6.7.1981 tarihleri arasında askerde olduğu anlaşılmaktadır.

1.4.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasanın 24. maddesinde zorunlu ... sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesi değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş, ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş,

2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş, ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.

Öte yandan 1479 sayılı Yasaya 14.4.1982 tarihli 20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile eklenen Ek Geçici 13.maddesinde 1479 sayılı Kanuna ve aynı kanunda değişiklik yapan kanunlara göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olanların her türlü hak ve mükellefiyetlerinin bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte başlayacağı,

ancak bu kanuna göre zorunlu sigortalı olarak kayıt ve tescili bulunmak kaydı ile 1.10.1972 tarihinden bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar vergi dairelerine kayıtlı olarak kendi nam ve hesabına bağımsız çalıştıklarını belgeleyen sigortalıların, belgeledikleri süreyi bu kanunun yürürlük tarihinden itibaren bir yıl içinde Kuruma yazılı olarak başvurmaları halinde borçlanabilecekleri ve pirim borçlarını bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren en geç iki yıl içinde ödemeleri halinde bu sürelerin hizmetten sayılacağı, Ek 16.maddesinde belirtilen bir yıllık sürenin 22.3.1985 tarihinden itibaren yeniden işlemeye başlayacağı bildirilmiştir.

Somut olayda davacının1.6.1980 tarihinden itibaren esnaf ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiş ise de 1479 sayılı Yasanın Ek Geçici 13.maddesine göre 20.4.1982 tarihine kadar esnaf ... sigortalılığı kayıt ve tescilini yaptırmadığı anlaşılan davacının 1.6.1980-20.4.1982 tarihleri arasında esnaf ... sigortalısı sayılması olanağı yoktur ve belirtilen bu tarihler arasında davacının esnaf ... sigortalılığının tespitine karar verilemez.

Davacının 20.4.1982 tarihinden dava tarihine kadar olan sigortalılık tespit talebi bakımından ise davalı kurumca davacının sigortalı olarak kabul edilen süreleri dosya içeriğinden açık şekilde anlaşılamamakta olup öncelikle SGK Başkanlığından bu hususun sorulması sonrasında kurumun kabul etmediği sigortalılık süreleri var ise bu süreler bakımından 1479 sayılı Yasanın 24.maddesi kapsamında davacının esnaf ... sigortalılığı için gerekli şartları taşıyıp taşımadığının mahkemece incelenerek çıkacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.